Het Nederlandse dementiedorp dat wereldwijd hoop geeft

Hogeweyk in Weesp

Een gewone supermarkt, een kapper, een café – maar alle bezoekers hebben dementie. Wat klinkt als fictie, bestaat echt. In het Nederlandse Hogeweyk in Weesp wonen mensen met vergevorderde dementie in een dorp dat lijkt op de buitenwereld, maar volledig is ingericht op veiligheid, vrijheid en herkenning.

Zestien jaar na de opening kijken landen als de Verenigde Staten met bewondering naar dit model. Zelfs in Washington D.C., waar één op de zes ouderen met dementie leeft, wordt gewerkt aan een plan om een soortgelijk dorp te bouwen.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Waarom het model in Nederland ontstond

Het idee voor het eerste dementiedorp ontstond in 2009 binnen Vivium Zorggroep. De oprichters, onder wie Eloy van Hal, wilden af van het beeld van een verpleeghuis als ziekenhuis. In Hogeweyk wonen nu 188 mensen met dementie in 27 huisjes. Ze koken samen, doen boodschappen in de dorpssupermarkt en wandelen over pleinen die veilig zijn afgesloten, maar niet zo aanvoelen. Volgens Van Hal gaat zorg hier maar over vijf procent van de dag – de rest draait om leven en welzijn.

De wereld kijkt mee

Toen Van Hal dit model toelichtte op een symposium in D.C., toonde hij beelden van bewoners die tuinieren, koken of zelfs een sigaar roken. Dat laatste leidde tot vragen – mag dat wel? Zijn antwoord: ja, als het de bewoner gelukkig maakt.

Die menselijke benadering raakte een snaar bij Amerikaanse zorgorganisaties. In de Amerikaanse hoofdstad werken ontwikkelaars nu aan plannen voor een kleinschalig dementiedorp op het terrein van een voormalige middelbare school. Het zou de eerste in zijn soort zijn binnen de VS.

In de Verenigde Staten ontwikkelen jaarlijks ruim 500.000 mensen dementie, een aantal dat volgens Nature Medicine tegen 2060 bijna zal verdubbelen. In D.C. ligt het percentage patiënten (16 procent van de ouderen) hoger dan in welke andere staat dan ook.

Bekijk ook

Doorbraak in pijnonderzoek: brein blijkt eigen ‘uitknop’ te hebben | Gezondnu

Onderzoekers ontdekten een hersengebied dat pijn kan uitzetten. De vondst biedt hoop voor miljoenen mensen met chronische pijn.

Wat Nederland de wereld leert

Het succes van Hogeweyk zit in de eenvoud: geen focus op beperkingen, maar op het behouden van dagelijkse routines. Onderzoek van Vilans en Alzheimer Nederland laat zien dat bewoners minder angstig zijn, meer bewegen en vaker contact maken. Ook mantelzorgers ervaren minder stress, omdat ze weten dat hun familielid zich vrij kan bewegen zonder gevaar.

In Nederland ontstaan inmiddels meer kleinschalige initiatieven volgens hetzelfde principe – van zorgboerderijen tot woonhuizen waar mensen met dementie samenleven in kleine gemeenschappen.

De groeiende urgentie

Volgens Alzheimer Nederland leven er nu ruim 300.000 mensen met dementie in Nederland. Door de vergrijzing verdubbelt dat aantal waarschijnlijk tot 620.000 in 2050. Die cijfers maken duidelijk dat ook Nederland moet blijven investeren in nieuwe woonvormen en dementievriendelijke gemeenschappen. Het model uit Weesp biedt daarbij hoop – zowel voor bewoners als voor zorgprofessionals wereldwijd.