"Het viel ons op dat beroertes vaker voorkomen bij vrouwen dan bij mannen," legt professor dr. Frank-Erik de Leeuw uit. "Daarom bood zwangerschap een mogelijk aanknopingspunt." Lang was bekend dat zwangerschapscomplicaties het risico op hart- en vaatziekten op latere leeftijd verhogen. "Maar dat ook jongere vrouwen een verhoogd risico lopen, was nog niet duidelijk."
De harde cijfers: wat het onderzoek onthult
Het onderzoeksteam volgde grote groepen vrouwen die op jonge leeftijd een herseninfarct hadden doorgemaakt. "Vrouwen uit deze groep kregen vragen over hun zwangerschappen en eventuele complicaties," vertelt De Leeuw. "Vervolgens vergeleken we de resultaten met een controlegroep van gezonde vrouwen zonder herseninfarct."
Het resultaat was glashelder en schokkend. "Ongeveer de helft van de vrouwen met een vroeg herseninfarct had tijdens hun zwangerschap complicaties doorgemaakt," zegt De Leeuw. "Ter vergelijking: bij vrouwen zonder herseninfarct was dit ongeveer een derde." Het gaat dus niet om een kleine groep, maar om een zeer significante link.
Waarom de zwangerschap een 'stresstest' voor je vaten is
Maar hoe zit die connectie precies in elkaar? Volgens De Leeuw moeten we een zwangerschap zien als een soort 'stresstest' voor het lichaam, en dan met name voor de bloedvaten.
"Vrouwen die zwangerschapscomplicaties hebben gehad, tonen al vroeg tekenen van aderverkalking. Hun bloedvaten zijn daardoor kwetsbaarder," legt hij uit. Complicaties zoals een hoge bloeddruk (pre-eclampsie), zwangerschapsvergiftiging, zwangerschapsdiabetes of zelfs meerdere miskramen, zijn geen opzichzelfstaande problemen. Het zijn signalen dat het vaatsysteem moeite had met de 'stresstest'. "Vooral complicaties die duiden op kwetsbare bloedvaten, zoals hoge bloeddruk of eiwitverlies, zijn significant."
Deze onderliggende kwetsbaarheid blijft na de zwangerschap bestaan en verhoogt het risico op een herseninfarct op een veel jongere leeftijd dan voorheen werd aangenomen. "Vaak denkt men dat hart- en vaatproblemen pas tientallen jaren na de zwangerschap optreden, maar onze studie laat zien dat er een groep is die veel eerder klachten ontwikkelt," aldus De Leeuw.
De conclusie: je zwangerschap als blauwdruk
Dit onderzoek verandert de manier waarop we naar de gezondheid van vrouwen moeten kijken. Je zwangerschap is meer dan een voorbije periode; het is een belangrijke blauwdruk die waardevolle informatie geeft over je toekomstige gezondheidsrisico's. Het zien van complicaties als een vroeg waarschuwingssignaal is de cruciale eerste stap. Maar wat kun je vervolgens zélf doen met deze kennis?
Lees in dit artikel welke concrete stappen je kunt zetten om je risico te verlagen: Wat je kunt doen na zwangerschapscomplicaties om je risico op een beroerte te verkleinen - volgens neuroloog.
Prof. dr. Frank-Erik de Leeuw
Neuroloog en hoogleraar
- Frank- Erik de Leeuw, Merel de Backer
- Canva