We weten dat beweging goed is voor je brein en dat overgewicht het risico op dementie kan verhogen. Maar uit nieuw onderzoek blijkt dat niet alleen je gewicht telt, maar vooral de verhoúding tussen spiermassa en visceraal vet. Mensen met relatief veel spieren en weinig verborgen buikvet lijken een gunstiger hersenprofiel te hebben dan leeftijdsgenoten met evenveel kilo’s, maar een andere lichaamssamenstelling.
Het draait niet om hoe slank of gespierd je eruitziet, maar om wat er onder je huid gebeurt. Je kunt er strak uitzien en tóch veel verborgen vet meedragen en dat weten veel mensen niet.
Wat is dat ‘verborgen’ vet eigenlijk?
Visceraal vet is het vet dat diep in je buikholte zit, rondom je organen. Je ziet het niet aan de buitenkant en je kunt het niet vastpakken. Dat maakt het anders dan onderhuids vet, dat je juist wél ziet als een rolletje of laagje. Het bijzondere aan visceraal vet is dat het actiever is in je stofwisseling en ontstekingsprocessen. Hoe meer daarvan, hoe groter de belasting voor je lichaam.
Bij de groep deelnemers uit het onderzoek zagen wetenschappers dat mensen met relatief weinig viscerale vetopslag en meer spiermassa een ‘jonger’ uitziend brein hadden op MRI-scans. Andersom gold ook: meer verborgen buikvet en minder spiermassa hing samen met een hogere hersenleeftijd.
Waarom spelen spieren zo’n grote rol?
Spieren doen veel meer dan alleen kracht leveren. Actieve spiermassa beïnvloedt je suikerhuishouding, ontstekingsniveaus en hormonen die je brein aansturen. Een lichaam met voldoende spiermassa heeft vaak een stabielere stofwisseling en een betere afvoer van schadelijke stoffen. Dat is precies waarom onderzoekers dit lichaamstype een voordeel geven als het gaat om langetermijn-hersengezondheid.
Van buiten slank, van binnen toch meer risico
Het opvallende is dat mensen die er slank uitzien, toch veel visceraal vet kunnen hebben. Dat maakt de verhouding spiermassa viscerale vet belangrijker dan het cijfer op de weegschaal. Een lage spiermassa gecombineerd met een relatief hoog niveau van verborgen buikvet hangt in verschillende studies samen met een hogere hersenleeftijd en mogelijk een groter risico op toekomstige hersenziektes.
Deze samenstelling is alleen zichtbaar op scans, maar leefstijl heeft hier wél invloed op.
Wat kun je zelf met deze kennis?
Het goede nieuws: de verhouding tussen spieren en visceraal vet is geen vaststaand gegeven. Regelmatig bewegen, voldoende eiwitten eten en het verminderen van langdurig zitten heeft aantoonbaar effect op je lichaamssamenstelling. Je hoeft niet intensief te sporten; juist de kleine, dagelijkse dingen tellen mee.
Een paar voorbeelden die je lichaam helpen richting een gunstig profiel:
- wandelen of fietsen op vaste momenten,
- twee tot drie keer per week lichte krachttraining,
- lange zitblokken onderbreken,
- kiezen voor maaltijden met voldoende eiwitten.
Deze gewoonten dragen niet alleen bij aan je spieren, maar verlagen ook de kans dat visceraal vet zich opstapelt.
- RSNA, Scientias, Washington University School of Medicine, Metro Nieuws,
- Canva