Het vieste in een openbaar toilet is (verrassend genoeg) niet de wc-bril

Voor veel mensen is het een dagelijkse bron van lichte walging: het openbare toilet op het station, in een park of in een druk restaurant. We doen er alles aan om de hygiëne van het openbaar toilet te waarborgen: we dekken de bril af met meters papier of balanceren in een onmogelijke squat-houding boven de pot. Maar wie denkt dat de wc-bril de grootste bron van ellende is, heeft het mis. Uit onderzoek, onlangs gepubliceerd in The Conversation, blijkt dat de echte bacteriebommen zich op plekken bevinden die we zonder blikken of blozen aanraken.

In drukke toiletten ontstaat namelijk wat onderzoekers een 'microbiële soep' noemen. Hoewel we op de wc-bril inderdaad darmbacteriën zoals E. coli en virussen zoals het norovirus kunnen vinden, valt de concentratie daar vaak mee. De reden? De bril wordt meestal alleen geraakt door (relatief) schone huid of kleding. Het echte gevaar zit op de 'high-touch' oppervlakken: de deurklink, de kraanknoppen en de doorspoelknop. Deze worden aangeraakt door duizenden ongewassen handen en zijn daardoor vaak vele malen viezer dan de bril waar we zo bang voor zijn.

De aanval van de toiletpluim

Het meest onsmakelijke risico is echter onzichtbaar. Wanneer een toilet wordt doorgespoeld zonder deksel, ontstaat er een zogeheten 'toiletpluim'. Dit is een fijne nevel van microscopisch kleine druppeltjes die tot wel twee meter omhoog en opzij uit de pot schieten. Deze wolk zit vol met bacteriën en virussen uit de urine en ontlasting van eerdere bezoekers.

In een kleine toiletruimte adem je deze nevel onbewust in, of het landt op je handen, gezicht en smartphone. Handendrogers maken dit probleem alleen maar groter: zij zuigen de bacterierijke lucht aan en blazen deze met hoge snelheid direct terug op je net gewassen handen. Papier uit een dispenser is daarom altijd de hygiënischere keuze.

De hover-fabel: waarom zweven niet helpt

Uit angst voor de bril kiezen veel mensen voor 'hovering' (zweven boven de pot). Dit voelt veilig, maar is fysiologisch gezien een slecht idee. Om je blaas volledig te legen, moeten je bekkenbodemspieren ontspannen. In een squat-houding staan deze spieren juist onder spanning, waardoor er urine kan achterblijven. Dit verhoogt het risico op een blaasontsteking. Bovendien zorgt zweven voor meer gespat, wat de hygiëne in de ruimte alleen maar verslechtert.

Overlevingstips voor het kleinste kamertje

Infecties loop je meestal niet op via de huid van je billen, maar via je handen die je mond, ogen of telefoon aanraken. Met een paar simpele gewoontes verlaag je het risico aanzienlijk:

• Was je handen minstens 20 seconden met zeep; dit is en blijft de allerbeste verdediging.
• Gebruik een papieren handdoekje om de kraan dicht te draaien en de deurklink te openen.
• Houd je telefoon in je tas; een smartphone is een bacteriemagneet die de 'toiletpluim' direct opvangt.
• Sluit de deksel voor je doortrekt (indien aanwezig) of loop direct weg na het indrukken van de knop.
• Vermijd handendrogers en kies voor papieren doekjes om je handen te drogen.

De conclusie is helder: stop met de strijd tegen de wc-bril en focus op je handhygiëne. De onzichtbare wolk en de deurklink zijn je echte vijanden. Heb je aanhoudende klachten of vragen over hygiëne? Bespreek dit dan altijd met je huisarts, maar onthoud dat een beetje nuchterheid en een goede wasbeurt je meestal prima beschermen.