Dit gebeurt er in je lichaam nadat je een pijnstiller neemt

Een pijnstiller gaat niet rechtstreeks naar de plek waar het pijn doet. Het is dus niet zo dat een tablet bij hoofdpijn meteen naar je hoofd 'reist' of bij spierpijn direct naar je benen. De werkzame stof komt eerst via je maag en darmen in je bloedbaan terecht. Pas daarna wordt die door je hele lichaam verspreid.

Dat klinkt misschien vreemd: hoe komt de pijnstiller dan toch op de juiste plek terecht? Eigenlijk niet. De werkzame stof circuleert door je hele lichaam, maar werkt alleen op de processen die betrokken zijn bij pijn. Hoe snel je effect merkt, verschilt per middel en per persoon. Bij paracetamol voelen veel mensen na ongeveer een half uur tot een uur verlichting.

Je hersenen zetten het pijnalarm zachter

Pijn is eigenlijk een slim waarschuwingssysteem. Als je je stoot, verbrandt of een spier overbelast, sturen zenuwen signalen naar je hersenen. Je hersenen vertalen die signalen vervolgens naar de ervaring: au, dit doet pijn.

Een pijnstiller haalt dat alarmsignaal niet zomaar weg, maar beïnvloedt de manier waarop je lichaam ermee omgaat. Paracetamol werkt vooral in het centrale zenuwstelsel, dus in je hersenen en ruggenmerg. Daar zorgt het ervoor dat pijnsignalen minder sterk worden doorgegeven. Het gevolg: de pijn voelt minder intens.

De oorzaak van de pijn is daarmee niet verdwenen. Een pijnlijke spier blijft bijvoorbeeld gewoon herstellen, maar je hersenen krijgen tijdelijk een minder sterk waarschuwingssignaal binnen.

Waarom werkt ibuprofen anders dan paracetamol?

Niet alle pijnstillers doen precies hetzelfde. Paracetamol is vooral gericht op het verminderen van pijn en koorts. Ontstekingsremmende pijnstillers, zoals ibuprofen en naproxen (ook wel NSAID's genoemd), pakken daarnaast ook ontstekingsprocessen aan.

Bij een ontsteking maakt je lichaam onder andere prostaglandinen aan. Deze lichaamseigen stoffen spelen een belangrijke rol bij pijn, warmte en zwelling. Ze helpen het lichaam bij herstel, maar zorgen er ook voor dat een plek gevoelig en pijnlijk wordt. Ibuprofen en andere NSAID's remmen de aanmaak van deze prostaglandinen. Daardoor kan niet alleen de pijn afnemen, maar ook een zwelling of ontstekingsreactie verminderen.

Bekijk ook

Slik jij vaak paracetamol? Waarom de populaire pijnstiller opeens averechts kan werken | Gezondnu

Waarom kun je bijwerkingen krijgen?

Een pijnstiller lijkt misschien een klein pilletje, maar je lichaam moet er flink mee aan de slag. De werkzame stof wordt verwerkt, vooral door je lever, en daarna weer uitgescheiden. Bij verkeerd gebruik kan dat problemen geven. Te veel paracetamol kan bijvoorbeeld schadelijk zijn voor de lever. Ontstekingsremmende pijnstillers kunnen bij sommige mensen de maag irriteren of invloed hebben op de nieren.

Daarom geldt ook voor pijnstillers: meer is niet beter. Houd je aan de aanbevolen dosering en gebruik ze alleen als dat nodig is. Heb je langdurig pijn of slik je regelmatig pijnstillers? Bespreek dit dan met je huisarts.

Pijn heeft ook een belangrijke functie

Het liefst zijn we natuurlijk zo snel mogelijk van pijn af. Toch heeft pijn een belangrijke functie: het waarschuwt je dat er iets aan de hand is. Zonder pijn zouden we bijvoorbeeld niet merken dat we ons hebben verwond of dat we een lichaamsdeel overbelasten.

Een pijnstiller zet dat alarmsysteem tijdelijk wat zachter. Dat kan prettig zijn als je wilt functioneren terwijl je lichaam herstelt, maar het neemt de oorzaak van de pijn niet weg. Blijven de klachten aanhouden of keren ze steeds terug, dan is het verstandig om uit te zoeken waar de pijn vandaan komt.