Gezondheid

Waarom niet alle honing hetzelfde is: dit bepaalt de kwaliteit van je potje

Een potje honing lijkt een simpel product: bijen verzamelen nectar uit bloemen, maken daar honing van en wij smeren het op ons brood of doen het in de thee. Toch is het ene potje het andere niet. In de supermarkt staan tientallen soorten naast elkaar, van goedkope bloemenhoning tot luxe varianten van de imker. Maar wat is nu eigenlijk het verschil? Is honing van de imker beter? En is duurdere of rauwe honing ook echt gezonder? Wij leggen het uit.

Dagmar Harkema
3 minuten
potjes honing op een plank

De smaak, kleur en samenstelling van honing beginnen allemaal bij de bloemen waar bijen hun nectar verzamelen. Een bijenvolk dat vooral nectar haalt uit lindebloesem maakt bijvoorbeeld andere honing dan een volk dat op heidevelden vliegt.

Dat verschil proef je. Sommige honingsoorten zijn licht, mild en bijna bloemig van smaak, terwijl andere donkerder en krachtiger zijn. Donkere honingsoorten bevatten vaak meer plantaardige stoffen, zoals polyfenolen. Deze stoffen hebben antioxidatieve eigenschappen.

Maar betekent dat ook dat donkere honing gezonder is? Niet automatisch. De hoeveelheden van deze stoffen in honing zijn relatief klein. De belangrijkste voedingsstof in honing blijft gewoon suiker.

Imker of supermarkt: is er echt een verschil?

Veel mensen denken dat honing rechtstreeks van de imker automatisch beter is dan een potje uit de supermarkt. Dat is begrijpelijk: een lokaal potje met een verhaal voelt vaak puurder en ambachtelijker.

Honing van de imker heeft inderdaad vaak een eigen karakter. De smaak kan verschillen per seizoen en hangt af van de bloemen die op dat moment bloeien. Een potje zomerhoning kan daardoor heel anders smaken dan honing die later in het jaar is geoogst.

Supermarkthoning is vaak een mengsel van verschillende soorten honing uit meerdere gebieden. Daardoor blijft de smaak meestal hetzelfde. Dat betekent niet dat deze honing minderwaardig is: ook honing uit de supermarkt moet voldoen aan wettelijke kwaliteitseisen.

Honingfraude: waarom herkomst belangrijk is

Toch is er wereldwijd steeds meer aandacht voor honingfraude. In een Europees onderzoek werden bij een aanzienlijk deel van de onderzochte geïmporteerde honing aanwijzingen gevonden voor mogelijke vervalsing, bijvoorbeeld door toevoeging van suikersiroop of onjuiste informatie over de herkomst. Dat betekent niet dat alle importhoning vervalst is, maar wel dat controle op echtheid belangrijk blijft.

Is rauwe honing gezonder dan gewone honing?

Een term die je steeds vaker ziet, is ‘rauwe honing’. Dit is honing die weinig is bewerkt en meestal niet of nauwelijks is verhit. Daardoor kunnen sommige natuurlijke bestanddelen, zoals enzymen en antioxidanten, beter behouden blijven. Toch is er wetenschappelijk gezien geen sterk bewijs dat rauwe honing grote gezondheidsvoordelen heeft ten opzichte van gewone honing.

Er is wel één belangrijke medische uitzondering: geef nóóit honing aan kinderen jonger dan 1 jaar. Dat geldt zowel voor rauwe als bewerkte honing. In zeldzame gevallen kan honing sporen bevatten van bacteriën die botulisme kunnen veroorzaken. Voor baby’s kan deze infectie ernstig en zelfs levensgevaarlijk zijn.

Is biologische honing een betere keuze?

Ook biologische honing wint aan populariteit. Bij biologische productie gelden strengere regels, bijvoorbeeld rondom het houden van bijen en het gebruik van bepaalde middelen.

Toch blijft het lastig om volledig te controleren waar bijen hun nectar vandaan halen. Bijen vliegen vrij rond en kunnen meerdere kilometers afleggen op zoek naar bloemen. Biologische honing is daarom qua voedingswaarde niet automatisch voedzamer dan andere honing. Wel kan de keuze voor lokale of biologische honing passen bij een voorkeur voor een productieproces met meer aandacht voor natuur en biodiversiteit.

Manukahoning: wondermiddel of slimme marketing?

Sommige honingsoorten krijgen veel aandacht vanwege hun gezondheidsclaims. De vaak prijzige manukahoning is daar een bekend voorbeeld van. Deze honing bevat stoffen met een antibacteriële werking en bepaalde medische vormen ervan worden gebruikt bij wondverzorging.

Maar dat betekent niet dat een lepeltje manukahoning in je thee hetzelfde effect heeft op je gezondheid. De gezondheidsclaims rondom het eten van deze honing zijn regelmatig groter dan wat wetenschappelijk bewezen is.

Honing blijft vooral een zoetmaker

Of je nu kiest voor een potje van de lokale imker, biologische honing of een variant uit de supermarkt: honing blijft een product dat voor het grootste deel uit suiker bestaat. Het bevat kleine hoeveelheden plantenstoffen, maar is geen wondermiddel.

Een beetje honing kan prima passen binnen een gezond eetpatroon. Gebruik het vooral omdat je de smaak lekker vindt, niet omdat je verwacht dat het je gezondheid een grote boost geeft.

Kortom: de 'beste' honing bestaat eigenlijk niet. Een potje van de imker is bijzonder door de wisselende smaak en lokale herkomst. Supermarkthoning is een prima, constante keuze als je vooral een natuurlijke zoetmaker zoekt. Kies een betrouwbare producent, let op de herkomst en geniet er vooral met mate van.

Voedingscentrum, National Library of Medicine, Europese Unie Adobe Stock