Grote database-studie: bijna de helft minder HPV-gerelateerde kanker bij gevaccineerde jongens

In de publieke opinie wordt het HPV-vaccin vaak uitsluitend geassocieerd met de preventie van baarmoederhalskanker. Een grootschalig internationaal onderzoek, onlangs gepubliceerd in het vakblad JAMA Oncology, laat echter zien dat deze associatie te beperkt is. De studie toont aan dat HPV-vaccinatie bij mannen samenhangt met een bijna gehalveerd risico op het ontwikkelen van HPV-gerelateerde kankers, in het bijzonder in het hoofd-halsgebied.

Grootschalig onderzoek naar 600.000 gevaccineerde jongens

De onderzoekers maakten gebruik van een omvangrijke medische database met gegevens van miljoenen patiënten wereldwijd. Voor dit specifieke onderzoek werden de gegevens van ruim 615.000 jongens en jonge mannen (tussen de 9 en 26 jaar) die gevaccineerd waren, vergeleken met een controlegroep van 2,2 miljoen ongevaccineerde leeftijdsgenoten. Gedurende een follow-up periode van tien jaar werd gekeken naar de incidentie van verschillende kankersoorten die gelinkt worden aan het humaan papillomavirus.

De wisselwerking tussen vaccinatie en kankerpreventie

Uit de geanalyseerde data blijkt dat gevaccineerde jongens een 46 procent lagere kans hadden op het ontwikkelen van een HPV-gerelateerde kanker vergeleken met de ongevaccineerde groep. Dit resultaat was zichtbaar bij zowel de jongste groep (9 tot 14 jaar) als bij de groep die op latere leeftijd (15 tot 26 jaar) de prik ontving. Het onderzoek suggereert hiermee dat de beschermende werking van het vaccin over een brede leeftijdscategorie consistent is, mits de vaccinatie plaatsvindt.

Hoewel de daling in het aantal gevallen van hoofd-halskanker statistisch zeer significant was, konden de onderzoekers geen harde conclusies trekken over andere vormen zoals penis- of anuskanker. Dit hangt samen met het feit dat deze vormen van kanker relatief zeldzaam zijn in de onderzochte leeftijdscategorie en zich meestal pas op latere leeftijd manifesteren. Desondanks bevestigt de studie de bredere inzetbaarheid van het vaccin als preventiemiddel voor beide seksen.

Expert-duiding over de beperkingen en groepsbescherming

De onderzoekers benadrukken dat er sprake is van een observationele studie, wat betekent dat er een correlatie is vastgesteld, maar geen direct onomstotelijk bewijs van oorzaak en gevolg. Niet elke vorm van hoofd-halskanker wordt immers door HPV veroorzaakt; ook factoren als roken en alcoholgebruik spelen hierbij een rol. Daarnaast was het voor het team niet mogelijk om met volledige zekerheid vast te stellen of personen in de controlegroep elders buiten de database om alsnog gevaccineerd waren.

Ondanks deze nuances is de consensus onder wetenschappers dat een hogere vaccinatiegraad onder mannen niet alleen individuele bescherming biedt, maar ook de circulatie van het virus in de algemene populatie vermindert. In landen zoals Nederland en België is de vaccinatie voor jongens inmiddels opgenomen in het standaardprogramma. De resultaten van deze studie ondersteunen het beleid om HPV-vaccinatie niet langer als een exclusieve vrouwenzaak te beschouwen, maar als een essentiële stap in de publieke gezondheidszorg voor iedereen!