In déze houding spoelen je hersenen Alzheimer-eiwitten het beste weg - volgens onderzoekers

We denken vaak dat slaap bedoeld is om ons lichaam totale rust te geven. Maar schijn bedriegt. Terwijl jij droomt, draait er in je bovenkamer een geavanceerd schoonmaakprogramma. Je hersenen worden letterlijk ‘schoongespoeld’ van afvalstoffen die zich overdag hebben opgehoopt. En wat blijkt? Net als bij het slikken van een paracetamol, bepaalt jouw houding hoe effectief dit proces verloopt.

De wetenschap

Onderzoekers buigen zich al jaren over de vraag hoe we onze hersenen zo lang mogelijk gezond houden. Een belangrijke sleutel lijkt te liggen in de nacht. Diverse studies, waaronder een baanbrekend onderzoek van Stony Brook University en recentere publicaties in het Journal of Alzheimer's Disease, wijzen in dezelfde richting: de zwaartekracht helpt je brein een handje, mits je goed ligt.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

De 'wasstraat' in je hoofd

Tot voor kort dachten artsen dat het brein zijn afval niet goed kwijt kon. Inmiddels weten we van het bestaan van het glymfatisch systeem. Zie dit als een soort riolering of vaatwasser voor je hersenen.

Dit systeem werkt alleen als je slaapt. Je hersencellen krimpen 's nachts een klein beetje, waardoor er ruimte ontstaat tussen de cellen. Hierdoor kan hersenvocht er met kracht doorheen spoelen om giftige eiwitten weg te wassen.

De winnaar: de zijligging

Wetenschappers gebruikten MRI-scans om te kijken in welke positie dit spoelproces het meest efficiënt verloopt.
De conclusie: De zijligging is veruit superieur.

• Op je zij: Het hersenvocht stroomt efficiënt door het brein en neemt afvalstoffen mee richting de afvoerkanalen.
• Op je rug of buik: De zwaartekracht werkt tegen of zorgt voor een andere drukverdeling, waardoor het vocht minder goed circuleert en er meer 'rommel' achterblijft.

Onderzoekers merken op dat dit evolutionair gezien logisch is: bijna alle zoogdieren slapen van nature op hun zij. Mogelijk is dit een oeroud mechanisme om het brein schoon te houden.

Bekijk ook

Je vergeet niets 'zomaar' en je hebt ook geen Alzheimer: dít gebeurt er in de overgang | Gezondnu

Veel vrouwen ervaren vergeetachtigheid en brain fog in de overgang. Wat gebeurt er in het brein tijdens de menopauze en hoe tijdelijk is dat eigenlijk?

De link met Alzheimer

Waarom is dit belangrijk? De afvalstoffen die worden weggespoeld, zijn niet zomaar stofjes. Het gaat onder andere om amyloïde-bèta en tau-eiwitten.
Dit zijn precies de eiwitten die zich ophopen en samenklonteren (plaque vormen) in de hersenen van mensen met Alzheimer.

De theorie is voorzichtig maar hoopvol: door jarenlang op je zij te slapen, help je je brein om deze schadelijke eiwitten elke nacht efficiënt af te voeren. Het zou, op de lange termijn, een simpele manier kunnen zijn om je hersengezondheid te ondersteunen.

Moet je nu in paniek raken als rugslaper?

Nee, zeker niet. Het lichaam is flexibel en je draait in je slaap vaak vanzelf. Maar ben jij een verstokte rug- of buikslaper? Probeer jezelf dan aan te leren om op je zij in slaap te vallen. Het is een kleine aanpassing die – letterlijk – voor een opgeruimd hoofd zorgt.