Is dit het begin van de eeuwige jeugd? Eerste patiënt krijgt behandeling die cellen verjongt

De zoektocht naar de eeuwige jeugd fascineert de mensheid al eeuwen. Tot nu toe moesten we het doen met gezonde voeding, voldoende beweging en goede crèmes om het verouderingsproces een beetje af te remmen. Maar het Amerikaanse biotechbedrijf Life Biosciences pakt het fundamenteel anders aan: zij willen de biologische klok van onze cellen simpelweg terugdraaien. Hun experimentele behandeling, ER-100, is nu voor het eerst bij een mens toegepast.

Verjongingskuur voor de ogen

De eerste focus van deze baanbrekende therapie ligt niet op rimpels of grijze haren, maar op iets veel belangrijkers: ons gezichtsvermogen. De behandeling richt zich op specifieke zenuwcellen in het oog (retinale ganglioncellen) die de brug vormen tussen het oog en de hersenen.

Als deze cellen beschadigd raken – bijvoorbeeld door de bekende oogziekte glaucoom – leidt dit vaak tot blijvend verlies van zicht. Het lichaam repareert deze schade normaal gesproken niet zelf. Door de cellen te 'verjongen', hopen wetenschappers dat ze hun herstellend vermogen terugkrijgen en blindheid voorkomen of zelfs teruggedraaid kan worden.

Bekijk ook

Vanaf dít specifieke levensjaar zie je de schade van alcohol en roken aan je lichaam | Gezondnu

Hoe werkt dat, je cellen terugdraaien?

De therapie bouwt voort op het werk van de bekende Harvard-geneticus David Sinclair. Zijn theorie? Veroudering is niet per se onherstelbare 'slijtage', maar een verlies van informatie. Je DNA heeft chemische markeringen (epigenetica) die vertellen hoe cellen zich moeten gedragen. Naarmate we ouder worden, raakt die handleiding in de war. Sinclair ontdekte dat je die informatie kunt 'resetten'. In 2020 lukte het hem al om de cellen van oude muizen succesvol te herprogrammeren naar een jongere staat. Nu is het de beurt aan de mens.

Via een onschadelijk gemaakt virus worden er nieuwe genetische instructies in het oog van de patiënt gebracht. Hierdoor gaan de cellen verjongende eiwitten aanmaken. Een slim detail: deze verjongingsknop staat niet zomaar voor altijd aan. De genen worden pas actief door het slikken van een specifiek antibioticum. Stopt de patiënt met de pillen? Dan stopt het verjongingsproces.

Zitten er ook risico's aan?

Zoals bij elke grote medische doorbraak, is er ook kritiek en bezorgdheid. Het sleutelen aan genen is niet zonder gevaar. Als cellen de opdracht krijgen om weer ongecontroleerd te groeien – zoals jonge cellen doen – bestaat er een risico op het ontstaan van kanker.

Daarom staat deze eerste onderzoeksfase, waaraan maximaal achttien patiënten meedoen, puur in het teken van veiligheid. De wetenschappers zullen de deelnemers de komende vijf jaar intensief volgen om te zien of het zicht verbetert én of er geen gevaarlijke bijwerkingen optreden.

Een keerpunt in de wetenschap?

Of we binnenkort allemaal een spuitje kunnen halen om weer 25 jaar oud te worden? Zover is het zeker nog niet. De komende jaren moeten uitwijzen of de theorie uit het lab ook in de échte wereld werkt. Maar als deze studie slaagt, kan het wel eens het begin zijn van een compleet nieuwe manier waarop we kijken naar ouderdomsziekten.