Gezondheid

Je hart kan zichzelf wél genezen (maar alleen als het dit ene ding krijgt)

Jarenlang gingen artsen en wetenschappers ervan uit dat schade aan het hart onomkeerbaar is. Eenmaal beschadigd, bleef het beschadigd. Maar een spectaculaire nieuwe ontdekking gooit die theorie nu volledig overhoop. Ons hart kán wel degelijk nieuwe spiercellen aanmaken en zichzelf genezen. Het enige wat het daarvoor nodig heeft? Rust.

Yentl Feenstra-Atefeh
2 minuten
Hart en bloedvaten
Je hart kan zichzelf wél genezen (maar alleen als het dit ene ding krijgt)

Een internationaal team van wetenschappers, onder leiding van de Universiteit van Arizona, heeft een spectaculaire ontdekking gedaan die onlangs is gepubliceerd in het gerenommeerde vakblad Circulation.

Ze onderzochten hartpatiënten die afhankelijk zijn van een zogenaamd steunhart (een left ventricular assist device of LVAD). Dit apparaat neemt het pompwerk van het hart tijdelijk over. Wat bleek? Bij deze patiënten was het hart ineens in staat om in hoog tempo nieuwe spiercellen aan te maken. Het is voor het eerst dat er onomstotelijk bewijs is geleverd dat het menselijk hart zichzelf kan repareren.

Een wereldprimeur in hartonderzoek

Om je snel mee te nemen in deze bijzondere medische doorbraak, hebben we de belangrijkste feiten hieronder voor je op een rij gezet:

Medische doorbraak in het kort
De ontdekkingHet menselijk hart blijkt onder bepaalde omstandigheden in staat om nieuwe spiercellen aan te maken en beschadigd weefsel te herstellen.
De cruciale voorwaardeHet hart moet 'rust' krijgen. In het onderzoek gebeurde dit via een steunhart (LVAD) dat het pompwerk tijdelijk overnam.
Het resultaatHarten in ruststand maakten maar liefst zes keer sneller nieuwe spiercellen aan dan gezonde harten.
De toekomstDeze ontdekking biedt voor het eerst hoop op het daadwerkelijk genezen van hartfalen, in plaats van het alleen te vertragen.

Waarom het hart normaal niet herstelt

Hoofdonderzoeker Hesham Sadek vergelijkt het proces met een alledaagse sportblessure. Wanneer je tijdens het sporten een spierscheuring oploopt, weet je dat je even rust moet houden. Vervolgens doet je lichaam het werk en geneest de spier vanzelf. Bij hartspierweefsel leek die vlieger tot nu toe nooit op te gaan.

Dat komt doordat je hart een ultieme topsporter is die werkelijk nooit pauze neemt. Sadek ontdekte eerder al dat hartcellen vlak na onze geboorte stoppen met delen. De reden is simpel: ze hebben álle energie nodig om continu bloed door je lichaam te pompen. Er blijft simpelweg geen energie over voor celvernieuwing of herstel.

Het geheime ingrediënt: totale rust

Wanneer een patiënt een steunhart krijgt, verandert de situatie volledig. Omdat dit mechanische pompje het zware werk overneemt, krijgt de eigen hartspier voor het eerst de kans om 'uit te rusten'.

Zodra de constante druk van het pompen wegvalt, gebeurt er iets magisch: het hart krijgt weer energie over. Die energie wordt direct gestoken in het herstellen van de opgelopen schade en het aanmaken van nieuwe, gezonde cellen.

Wat betekent dit voor de toekomst?

Voor de miljoenen mensen wereldwijd die kampen met hartfalen, is dit fantastisch nieuws. Op dit moment is hartfalen nog ongeneselijk. Medicijnen kunnen het proces alleen vertragen, en in het ergste geval is een zware harttransplantatie de enige optie.

De wetenschappers staan nu voor een nieuwe, spannende uitdaging. Momenteel vertoont namelijk zo'n 25 procent van de patiënten met een steunhart dit bijzondere herstel. De grote vraag is waarom de overige 75 procent dat nog niet doet.

"Als we kunnen begrijpen waarom sommige mensen wel reageren en anderen niet, en we een manier vinden om dít bij iedereen te stimuleren, kunnen we hartfalen in de toekomst mogelijk écht genezen", aldus een hoopvolle Sadek. Het grote voordeel? De technologie van het steunhart bestaat al jaren en is door en door getest. We hoeven dus niet vanaf nul te beginnen.

University of Arazona Adobe Stock