Je neus als geheugentrainer: kan reuktherapie dementie vertragen?

Sanne Boesveldt, universitair hoofddocent aan Wageningen University & Research (WUR), start een groot vijfjarig onderzoek naar deze fascinerende link. Met een prestigieuze beurs op zak gaat zij uitzoeken hoe we onze neus kunnen gebruiken om ons geheugen scherp te houden en hoe geurveranderingen helpen bij modern gewichtsverlies.

Een directe lijn naar je geheugencentrum

Iedereen kent het wel: je ruikt een vleugje van een bepaald parfum of een specifiek gerecht, en je bent direct weer terug bij die ene vakantie of die middag bij je grootouders. Dat is geen toeval, maar pure biologie. Het reukcentrum in onze hersenen ligt namelijk direct naast de gebieden die over onze emoties en herinneringen gaan.

Boesveldt onderzoekt nu of we die korte lijn kunnen benutten om geheugenverlies tegen te gaan. Proefpersonen met milde klachten gaan maandenlang twee keer per dag aan sterke geuren ruiken om te zien of hun brein hierdoor 'fitter' wordt. Om dit effect te versterken, krijgt een deel van de groep een VR-bril op. Terwijl ze rozengeur ruiken, 'wandelen' ze door een virtuele rozentuin. Het idee is simpel: hoe meer zintuigen we tegelijk prikkelen, hoe krachtiger de stimulans voor ons brein.

Hoe je neus helpt bij het afvallen

Naast het geheugen speelt reuk ook een hoofdrol in onze strijd tegen de kilo’s. Het onderzoek richt zich specifiek op mensen die de populaire GLP-1-medicatie tegen overgewicht gebruiken. Hoewel deze middelen goed werken, weten we nog niet precies hoe ze ons eetgedrag in de hersenen veranderen. Boesveldt vermoedt dat de medicatie direct ingrijpt op ons reukcentrum.

Door mensen te volgen vanaf hun eerste injectie, willen de onderzoekers ontdekken of het reukvermogen verandert en of dit de reden is dat zij onbewust gezondere keuzes maken. Het zou betekenen dat afvallen niet alleen een kwestie is van minder trek hebben, maar dat onze neus ons simpelweg anders naar eten laat kijken.

De neus als medicijn

Hoewel het onderzoek nog in volle gang is, zijn de mogelijke toepassingen nu al hoopgevend. Als we precies begrijpen hoe reuk onze keuzes en herinneringen beïnvloedt, kunnen we geurtherapie misschien wel inzetten als standaardonderdeel van de ouderenzorg of bij de behandeling van obesitas.

Het is daarom raadzaam om je eigen reukvermogen serieus te nemen. Merk je dat je minder ruikt of dat geuren veranderen? Bespreek dit dan eens met je huisarts. Je neus is namelijk veel meer dan een zintuig; het is een krachtig instrument dat je helpt om zowel mentaal als fysiek in balans te blijven.