Je nieren lijden vaak in stilte: waarom 1,8 miljoen Nederlanders onwetend met nierschade rondlopen

Dit blijkt uit een recent onderzoek onder meer dan 100 huisartsen, uitgevoerd in opdracht van Boehringer Ingelheim en gepresenteerd op Wereld Nierendag. Hoewel de meeste huisartsen het belang van actieve screening onderschrijven, komt de diagnose vaak bij toeval aan het licht. Meestal gebeurt dit tijdens controles voor andere aandoeningen, zoals diabetes of hart- en vaatziekten, die bekend staan als risicofactoren voor het ontwikkelen van nierschade.

Waarom blijft nierschade zo lang onder de radar?

Chronische nierschade wordt niet voor niets een 'sluipmoordenaar' genoemd. De nieren hebben een grote reservecapaciteit, waardoor ze lange tijd kunnen compenseren voor functieverlies. Hierdoor ontstaan klachten als vermoeidheid, jeuk of een verminderde eetlust pas wanneer de nierfunctie al aanzienlijk is afgenomen. Omdat deze symptomen erg algemeen zijn, wordt de link met de nieren niet altijd direct gelegd. De langzame progressie van de ziekte maakt het een verraderlijke aandoening die pas merkbaar wordt als behandelopties beperkter zijn.

Huisartsen zien het belang, maar ervaren grote obstakels

Volgens Marieke Hendriksen – van Dongen, expert op dit gebied, is de aandacht voor tijdige diagnose en behandeling gelukkig groeiende. Toch blijkt uit het onderzoek dat huisartsen tegen praktische problemen aanlopen. Tijdgebrek en een hoge werkdruk worden door bijna 70% van de artsen genoemd als voornaamste belemmering voor actievere screening. Daarnaast spelen het ontbreken van een specifieke financiële vergoeding en de lagere prioriteit ten opzichte van andere aandoeningen een rol. Er is dus een wisselwerking tussen de wil om te screenen en de mogelijkheden binnen de huidige praktijkvoering.

Wat kun je zelf doen voor je niergezondheid?

Hoewel je als patiënt niet zelf de diagnose kunt stellen, is bewustwording de eerste en belangrijkste stap. Het is zinvol om je bewust te zijn van de risicofactoren en je eigen gezondheidsprofiel. Experts adviseren mensen die tot een risicogroep behoren – zoals personen met een hoge bloeddruk, diabetes, hart- en vaatziekten, of nierschade in de familie – dit proactief met hun huisarts te bespreken. Een eenvoudig bloed- en urineonderzoek kan al een eerste indicatie geven van de nierfunctie. Een gezonde leefstijl, met aandacht voor bloeddruk en bloedsuiker, hangt sterk samen met het behoud van een goede nierfunctie op de lange termijn.