Je vulva verandert met de jaren: dit moet je weten

Je ziet ze niet elke dag in de spiegel en toch ondergaat je vulva – net als de rest van je lichaam – allerlei veranderingen door de jaren heen. We praten er misschien nauwelijks over, terwijl het volkomen normaal is dat je vulva er op je 20e anders uitziet dan op je 50e. Wat gebeurt er precies, en wanneer moet je opletten?

Hoe veranderen de vulva en vagina naarmate je ouder wordt?

Eerst even dit: vaak zeggen we ‘vagina’ terwijl we eigenlijk de vulva bedoelen. De vulva is het uitwendige deel, de schaamlippen, clitoris en de ingang, de vagina is het inwendige kanaal. Handig om te weten bij het lezen van dit artikel.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Na de overgang daalt het hormoon oestrogeen flink. Dat heeft directe gevolgen voor de vagina en vulva. De vaginawand wordt dunner en kwetsbaarder, waardoor wondjes of irritaties sneller optreden. Ook kan de vagina minder elastisch aanvoelen en strakker lijken, wat pijn kan geven bij penetratie, fietsen of zelfs gewoon wandelen.

Over de vochtigheid van de vagina bestaan altijd veel misverstanden. Gynaecoloog Dorenda van Dijken (OLVG Amsterdam): “Veel vrouwen denken dat ze na de overgang minder vochtig worden, maar dat klopt niet helemaal. In rust is de vagina inderdaad droger, maar bij opwinding kan er nog net zoveel vocht vrijkomen als voorheen. Het kost vaak alleen wat meer tijd en prikkels.”

Veranderingen aan de buitenkant van de vulva

Ook de vulva – het uitwendige deel, met de schaamlippen en de clitoris – verandert met de jaren. Schaamlippen kunnen dunner worden, de huid verliest volume en soms het weefsel bleker en gladder. Net als rimpels en grijze haren hoort dit bij veroudering.

Daarnaast kan de zuurgraad in de vagina veranderen, waardoor de geur sterker kan worden of de kans op infecties toeneemt. Dat is niet gevaarlijk, maar kan natuurlijk wel vervelend zijn in het dagelijks leven.

Veelvoorkomende klachten bij de vulva en vagina

Meer dan de helft van de vrouwen na de overgang ervaart vaginale droogheid of irritatie. Toch zoeken velen geen hulp, soms uit schaamte, soms omdat ze denken dat er toch niets aan te doen is. Zonde, want er bestaan allerlei behandelingen en tips die wel degelijk verschil maken.

• Droogheid en pijn: door de dunnere vaginawand kan seks of bewegen pijnlijk worden.
• Infecties: de kwetsbare huid maakt wondjes en blaasontstekingen waarschijnlijker.
• Huidaandoeningen: aandoeningen zoals lichen sclerosus, waarbij de huid dun en bleek wordt, komen vaker voor rond de overgang.

Wat helpt echt tegen klachten aan de vulva?

Het goede nieuws: je hoeft niet afwachtend toe te kijken. Er zijn verschillende manieren om je vagina en vulva in conditie te houden, namelijk zo:

• Lokaal oestrogeen: crèmes en vaginale tabletten met een lage dosis oestrogeen maken de huid weer dikker en elastischer.
• Hydraterende crèmes en oliën: neutrale zalf of kokosolie houden de vulvahuid soepel. Vermijd geparfumeerde producten en zeep, die juist uitdrogen.
• Glijmiddelen: kies bij voorkeur siliconen- of oliebasis. Er bestaan ook stimulerende gels die de doorbloeding rond de clitoris verhogen.
• Seksueel actief blijven: “Use it or lose it”, zegt Dorenda. Seks of zelfbevrediging stimuleert de doorbloeding en houdt de spieren en huid in conditie.
• Gezonde leefstijl: bewegen en een gevarieerd dieet helpen de doorbloeding en je hormoonbalans.

Bekijk ook

Onderbroek uit in bed? Dit gebeurt er met je lichaam | Gezondnu

Moet je je onderbroek aanhouden in bed of niet? Experts vertellen wat de invloed is op hygiëne, comfort en je gezondheid.

Wat niet werkt bij vulvaklachten

Steeds vaker worden dure laser- of ledbehandelingen aangeprezen voor ‘vaginale verjonging’. Onderzoek laat zien dat deze behandelingen niet effectiever zijn dan bestaande crèmes of hormoontherapie. Sterker nog, de Amerikaanse volksgezondheid raadt ze af.

Taboe doorbreken: ga met je vulva naar de dokter

Veel vrouwen lopen rond met pijn, jeuk of droogheid, maar bijna de helft stapt nooit naar de huisarts. Jammer, want de meeste klachten zijn goed te behandelen. Zie je veranderingen, zoals wondjes, bloedverlies of een andere kleur van de huid? Laat het gewoon checken.

En nog een tip: pak af en toe een spiegeltje. Niet om onzeker van te worden, maar juist om je eigen lichaam beter te leren kennen en veranderingen op tijd te signaleren.

Je vulva en vagina veranderen door de jaren heen, net als de rest van je lichaam. Dat is volkomen normaal. Maar dat betekent niet dat je klachten moet accepteren. Met goede zorg, een beetje aandacht en soms de juiste behandeling, kun je blijven genieten en gezond ouder worden.