Kinderobesitas stijgt wereldwijd, hoe staat Nederland ervoor?

Steeds meer kinderen kampen wereldwijd met kinderobesitas. Dat blijkt uit een recente wereldkaart van The Economist. Vooral in Zuid-Europa, het Midden-Oosten en Oceanië is het aantal kinderen met ernstig overgewicht de afgelopen decennia flink gestegen.

Die stijging baart artsen zorgen. Want hoe jonger kinderen met obesitas, hoe groter de kans op gezondheidsproblemen later in hun leven, van diabetes type 2 tot hart- en vaatziekten.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Kinderobesitas in Nederland: stabiel, maar zorgelijk

In Nederland lijken de cijfers voor overgewicht bij kinderen al jaren redelijk stabiel. In 2023 had 11,3 procent van de 4 tot 12-jarigen en 12,2 procent van de 12 tot 16-jarigen overgewicht, meldt het CBS. Dat is zelfs iets lager dan tijdens de coronajaren 2020 en 2021.

Toch is er een opvallende verschuiving: het percentage kinderen met ernstig overgewicht stijgt namelijk wel. Onder 4 tot 12-jarigen groeide dit van 3,4 procent in 2022 naar 3,7 procent in 2023. Bij jongeren van 16 tot 20 jaar liep dit zelfs op tot 5,2 procent.

Kinderartsen zien hierdoor steeds jongere patiënten met gezondheidsproblemen, zoals een vervette lever, hoge bloeddruk of zelfs diabetes type 2. “Dat zagen we tien jaar geleden nauwelijks bij tieners,” zegt obesitasarts Bibian van der Voorn. Zorgelijk dus.

Een dieper probleem dan alleen ‘te veel eten’

Volgens experts is kinderobesitas veel meer dan een kwestie van te veel eten of te weinig bewegen. Stress, slaaptekort, hormonale factoren en de continue verleiding van ongezond eten spelen ook een grote rol.

“Kinderen worden continu blootgesteld aan prikkels en ongezonde keuzes,” zegt kinderarts-endocrinoloog Erica van den Akker. “Bovendien bewegen ze minder, gamen ze meer en slapen ze slechter. Dat verstoort de hormoonhuishouding en vergroot de kans op gewichtstoename.”

De omgeving maakt het extra lastig. Wijken met weinig speelruimte en veel criminaliteit maken buitenspelen onveilig, terwijl goedkope snacks er overal te koop zijn. Gezinnen met een kleiner inkomen hebben daarnaast minder toegang tot gezonde voeding, sportclubs of rustmomenten.

Bekijk ook

Getrouwd? Dan is de kans groot dat je dikker wordt, zeggen onderzoekers | Gezondnu

Maakt trouwen je dikker? Nieuw Pools onderzoek suggereert dat getrouwde mannen meer kans hebben op obesitas dan vrijgezellen. Maar hoe sterk is dat bewijs eigenlijk?

Wat kan helpen tegen kinderobesitas?

Artsen benadrukken dat de oplossing niet alleen bij ouders ligt, maar bij de hele samenleving.

• Gezonde schoolomgevingen met water, fruit en beweging
• Betaalbare gezonde voeding, bijvoorbeeld via een suikertaks
• Veilige speelruimte en toegankelijke sportvoorzieningen
• Begeleiding en steun voor gezinnen die het zwaar hebben

Van der Voorn noemt obesitas “een diepgeworteld probleem in de samenleving” dat vraagt om structurele veranderingen. Niet pas ingrijpen als er al gezondheidsproblemen zijn, maar voorkomen dat kinderen zo jong al in de gevarenzone komen, en dat is een verantwoordelijkheid die ligt bij ons allemaal.