Koud zweet vs. gewoon zweet: dit is het grote verschil

Na een uurtje sportschool of op een bloedhete zomerdag parelt het zweet van je voorhoofd. Dat is logisch, want je interne airconditioning staat aan. Maar koud zweet? Dat heeft niets te maken met je temperatuur. Waar komt dit vandaan en wat probeert je lichaam je te vertellen?

Koud zweet vs. gewoon zweet: dit is het grote verschil

Om te begrijpen wat koud zweet is, moeten we eerst kijken naar de ‘normale’ variant. Zweten is namelijk een supernuttig mechanisme. Zodra je lichaamstemperatuur stijgt – door sport, hitte of pittig eten – gaan je zweetklieren aan het werk. Via je poriën komt er vocht op je huid, en zodra dit verdampt, koelt je lijf af. Daarnaast helpt het om afvalstoffen af te voeren.

Bij koud zweet is dit mechanisme echter in de war. Of beter gezegd: het heeft een heel ander doel.

Het alarmsysteem van je lichaam

Het grote verschil zit hem in de oorzaak. Huisarts Cory Fisher van de Cleveland Clinic legt uit:"Koud zweet treedt op als je transpireert, maar niet voor de functie van de regulering van de lichaamstemperatuur, zoals bij normaal zweten."

Je voelt je vaak rillerig, klam en koud tegelijk. Het overvalt je vaak ook plotseling. Fisher vult aan: "Geen koorts, geen verhoogde fysieke activiteit, geen blootstelling aan extreme hitte – het lijkt uit het niets te komen."

Waardoor wordt het getriggerd?

Als het niet de hitte is, wat zet je poriën dan wel open? Vaak is het een fysieke reactie op een interne prikkel. Taz Bhatia, arts en auteur van The Hormone Shift, zegt hierover:"Koud zweet houdt vaak verband met zaken als hormoonveranderingen, shock, infectie, pijn of stress en kan op elk moment van de dag optreden."

Dit zijn de 5 meest voorkomende oorzaken op een rij:

1. Stress en angst (vecht-of-vlucht)
Heb je ooit zweethanden gekregen vlak voor een presentatie? Dat is koud zweet. Dr. Fisher legt uit hoe dit werkt: "Je vecht- of vluchtreactie kan zorgen voor de afgifte van hormonen zoals adrenaline, wat koud zweet kan veroorzaken."

2. Hormonale schommelingen
Vrouwen kennen dit fenomeen vaak beter dan mannen. Zowel tijdens de menstruatiecyclus als in de overgang kunnen je hormonen (zoals oestrogeen) schommelen, wat de thermostaat in je hersenen tijdelijk in de war schopt.

3. Een sluimerende infectie
Soms ben je nog niet ziek, maar is je lichaam wel hard aan het werk om een virus of bacterie te bestrijden. Koud zweet kan dan een van de eerste signalen zijn dat je weerstand onder druk staat.

4. Medicijngebruik
Kijk eens in de bijsluiter van je medicatie. Bepaalde middelen, zoals pijnstillers (morfine) of medicijnen voor de schildklier, staan erom bekend dat ze zweten als bijwerking hebben. Ook als je stopt met bepaalde medicatie, kunnen er ontwenningsverschijnselen optreden waarbij je koud zweet.

5. Shock of trauma
Bij een ernstig ongeluk of hevige schrikreactie kan je lichaam in shock raken. Dit is een medische noodsituatie. Fisher: "Bij trauma of shock raakt het lichaam in een staat waarin zuurstof niet goed naar vitale organen stroomt, wat koud zweet kan veroorzaken."

Wanneer moet je naar de dokter?

Meestal is koud zweet onschuldig (bijvoorbeeld na een nachtmerrie of bij griep). Toch zijn er signalen die je serieus moet nemen. Dr. Fisher waarschuwt:"Koud zweet in combinatie met gewichtsverlies, vermoeidheid, braken of vergroting van de lymfeklieren kunnen zorgwekkend zijn." Ervaar je deze combinatie van klachten? Negeer het niet en neem contact op met je huisarts.

Gezondheid