KWF luidt noodklok: 'Forse prijsverschillen kankermedicijnen niet te verantwoorden'

Deze alarmerende conclusie komt uit een nieuw, grootschalig Europees onderzoek van het European Fair Pricing Network, een samenwerkingsverband van onder meer KWF Kankerbestrijding en het Nederlands Kanker Instituut (NKI). Het onderzoek, gepubliceerd in Frontiers in Pharmacology, analyseerde niet de openbare 'lijstprijzen', maar de daadwerkelijk betaalde prijzen door 23 ziekenhuizen in 9 landen, waaronder Nederland. De resultaten leggen een systeem bloot vol geheime afspraken en blinde vlekken.

Wat is er precies aan de hand?

De kern van het probleem is een gebrek aan transparantie. Prijsafspraken voor dure medicijnen worden op meerdere niveaus gemaakt: door de overheid, zorgverzekeraars én individuele ziekenhuizen. Deze onderhandelingen zijn vertrouwelijk. Het gevolg is dat er geen overzicht is. Een ziekenhuis dat onderhandelt over een prijs, weet niet wat een ander ziekenhuis voor hetzelfde middel betaalt. Uit het onderzoek blijkt dat ziekenhuizen hierdoor vaak een verkeerd beeld hebben van hun eigen onderhandelingspositie. Sommige betaalden tot 22% meer dan het landelijk gemiddelde, terwijl ze dachten een goede deal te hebben gesloten.

Hoe groot zijn de prijsverschillen?

De verschillen zijn opvallend fors. Binnen Nederland liep het verschil voor één specifiek kankergeneesmiddel op tot bijna 3.000 euro per behandeling. Dit betekent dat dezelfde zorg in het ene ziekenhuis aanzienlijk meer kost dan in het andere, betaald vanuit hetzelfde collectieve zorgbudget. "Dit is niet te verantwoorden in een zorgstelsel dat draait op solidariteit," stelt Dorine Manson, directeur van KWF Kankerbestrijding. Het probleem ligt volgens haar niet bij één ziekenhuis of één bedrijf. "Het zit in een systeem waarin partijen die met publiek geld werken niet goed kunnen zien wat een eerlijke prijs is."

Bekijk ook

Nieuw onderzoek geeft hoop: longkankermedicijn mogelijk wapen tegen resistente eierstokkanker | Gezondnu

Waarom is meer inzicht de oplossing?

Zonder inzicht in de werkelijke prijzen, kunnen ziekenhuizen niet effectief onderhandelen. Ze hebben geen referentiekader om te bepalen of een aanbod van een farmaceutisch bedrijf redelijk is. KWF en het NKI roepen de minister van VWS en de farmaceutische industrie dan ook op om een systeem te creëren waarin ziekenhuizen op een gecontroleerde en juridisch veilige manier inzicht krijgen in de daadwerkelijk betaalde prijzen. Dit betekent niet dat alle prijzen volledig openbaar moeten worden, maar dat er een mechanisme komt dat eerlijke vergelijking mogelijk maakt. Alleen op die manier kan de betaalbaarheid en gelijkheid van kankerzorg in de toekomst worden gegarandeerd.