:max_bytes(200000)/https%3A%2F%2Fcdn.pijper.io%2F2026%2F04%2FDLpAkNx6HzlZeE1775550433.jpg "Grijsharige oudere vrouw die bij het raam zit")
Jarenlang dachten we dat onze levensduur voor ongeveer 20% genetisch bepaald was. De overige 80%? Die zou afhangen van onze levensstijl. Dat idee wordt nu stevig uitgedaagd door nieuw onderzoek van het Weizmann Institute of Science in Israël. Wat blijkt uit hun studie in Science? De verhouding tussen genen en omgeving ligt eerder rond de 50/50.
Een nieuwe kijk op oude data
Hoe kon de wetenschap er zo lang 'naast zitten'? Eerdere studies baseerden zich op mensen die geboren werden aan het einde van de 19e eeuw. In die tijd was de kans groot dat je overleed aan een infectie, ongeluk of geweld, lang voordat ouderdomsziekten een rol speelden. Deze 'externe' doodsoorzaken vertroebelden het beeld, waardoor de invloed van genen sterk werd onderschat.
De Israëlische onderzoekers gebruikten een wiskundig model om deze externe factoren uit de data te filteren. Toen ze dit model toepasten op recentere gegevens van tweelingen en families met honderdplussers, steeg de erfelijkheid van levensduur naar ongeveer de helft. "In de 19e eeuw stierven mensen aan longontsteking en tuberculose," zegt onderzoeker Uri Alon. "In zo'n situatie maken je genen voor een lang leven weinig kans."
Wat betekent dit voor jou?
Betekent dit dat we het bijltje erbij neer moeten gooien en ongezond kunnen gaan leven? Absoluut niet. De wetenschappers zijn het er unaniem over eens: een gezonde levensstijl blijft cruciaal.
| Expertvisie | Implicatie voor jou |
|---|---|
| Genetisch startpunt | Je genen bepalen een soort 'startpunt' voor je levensduur. Goede gewoontes kunnen jaren toevoegen, maar slechte gewoontes, zoals roken, kunnen er tientallen jaren vanaf halen. |
| Extreem oud worden | Volgens experts is het bereiken van een extreem hoge leeftijd (105+) grotendeels een kwestie van de genetische loterij winnen. |
| De 'gemiddelde' levensduur | Zelfs zonder supergenen kan een gemiddelde man met een gezonde levensstijl de 88 halen en een vrouw de 93. Gezonde voeding, toegang tot zorg en educatie spelen hierbij een grote rol. |
/https%3A%2F%2Fthumbor.pijper.io%2FzAhPNMllNsHrVyyoqcCki38koD4%3D%2F1200x800%2Fcenter%2Fmiddle%2Fhttps%253A%252F%252Fcdn.pijper.io%252F2026%252F03%252FHhGrz6eCiMtg1V1774948547.jpg)
Het advies blijft hetzelfde: leef gezond!
Het meest fascinerende is misschien wel dat je je eigen genetische startpunt niet kent. "Helaas, of gelukkig, afhankelijk van hoe je het bekijkt, betekent dit dat je niet moet roken, met mate moet drinken en je groenten moet eten," aldus professor Morten Scheibye-Knudsen van de Universiteit van Kopenhagen.
De conclusie is helder: hoewel je genen een stevig woordje meespreken over hoe oud je wordt, heb je met een gezonde levensstijl nog steeds de kaarten in handen om je leven te verlengen én de kwaliteit ervan te verbeteren.