Listeria: dit moet je weten over de gevaarlijke bacterie in kaas en andere voedingsmiddelen

Een zacht stukje camembert, een salade met gerookte zalm of een broodje paté: het klinkt allemaal verrukkelijk. Maar achter die lekkernijen kan een gevaar schuilgaan: de listeria-bacterie. Het klinkt misschien als iets zeldzaams, maar deze zomer haalde de bacterie opnieuw het nieuws. In Frankrijk werden meerdere mensen ziek en zelfs twee mensen overleden na het eten van besmette kaas. Ook in Nederland is inmiddels een besmetting vastgesteld. Wat is listeria precies, en moeten we ons zorgen maken?

Wat is listeria eigenlijk?

Listeria monocytogenes is de naam van de boosdoener. De meeste mensen die met deze bacterie in aanraking komen, merken er weinig van. Misschien een grieperig gevoel, wat misselijkheid of diarree. Maar bij ouderen, zwangere vrouwen en mensen met een kwetsbare gezondheid kan listeria ernstige gevolgen hebben: van een miskraam tot een hersenvliesontsteking of een bloedvergiftiging.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Een ander verraderlijk aspect: de incubatietijd van listeria is extreem lang. Soms duurt het tot wel 90 dagen voordat je ziek wordt na het eten van besmet voedsel. Daardoor is het lastig om een directe link te leggen met een specifiek product.

Waarom nu in het nieuws?

In augustus 2025 kwamen meerdere besmettingen aan het licht in Frankrijk, allemaal gelinkt aan zachte kazen van een bepaalde producent. De kazen lagen in grote Franse supermarkten, maar ook in België, Denemarken, Noorwegen en Nederland zijn besmettingen gemeld. In Nederland is zeker één persoon ziek geworden na het eten van deze kazen.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit zegt dat terugroepacties in Nederland weinig zin hebben, omdat de producten inmiddels over de datum zijn en waarschijnlijk al zijn gegeten. Toch is de waarschuwing duidelijk: wees alert met risicoproducten.

Bekijk ook

Zoutmaxdag: mannen hebben hun jaarvoorraad zout al in augustus op | Gezondnu

Wist je dat Nederlandse mannen hun jaarvoorraad zout al half augustus op hebben? Foodwatch berekende dit op basis van RIVM-cijfers: gemiddeld 8 gram per dag.

Waar zit listeria in?

Listeria groeit vooral in producten die rauw zijn of nauwelijks zijn verhit. Hierbij moet je denken aan zachte kazen van rauwe melk, zoals camembert, geitenkaas, gorgonzola en brie. Ook voorverpakte gerookte vis, voorverpakte vleeswaren en paté, koelverse kant-en-klare maaltijden, rauwkostsalades en rauwmelkse producten in het algemeen vormen een risico.

Wat listeria extra lastig maakt, is dat de bacterie ook kan doorgroeien in de koelkast. Dus ook als je producten gekoeld bewaart, is er geen garantie dat ze veilig zijn.

Hoe voorkom je besmetting?

Er is gelukkig ook goed nieuws: listeria overleeft niet boven de 75 graden. Dat betekent dat verhitten een simpele oplossing kan zijn. Een stukje geitenkaas uit de oven of camembert van de grill? Helemaal veilig.

Verder helpt het om je koelkast op maximaal 4 graden te zetten en producten zo snel mogelijk terug te plaatsen na gebruik. Bewaar risicoproducten onderin de koelkast en eet ze niet na de houdbaarheidsdatum.

Voor kwetsbare groepen geldt een nog strenger advies: vermijd risicoproducten, tenzij ze goed verhit zijn. Kies liever voor veilige alternatieven zoals gepasteuriseerde kazen, cottage cheese, smeerkaas of hüttenkäse.

Simpele maatregelen

De kans dat je ziek wordt van listeria is klein, maar de gevolgen kunnen groot zijn – vooral voor mensen in risicogroepen. Met simpele maatregelen zoals goed verhitten, koel bewaren en slim kiezen, houd je de kans op besmetting minimaal. En dat stukje kaas smaakt uit de oven misschien nog wel lekkerder.