Gezondheid

Kroonprinses Mette-Marit ondergaat longtransplantatie: dit is de slopende ziekte waar ze tegen vecht

De Noorse prinses Mette-Marit (52) onderging een zware longtransplantatie na een lange strijd tegen chronische longfibrose. Wat is dit precies voor aandoening en waarom was dit de enige uitweg? Wij leggen het je uit.

Maria Mulder
3 minuten
Zucht van verlichting in Noorwegen: prinses Mette-Marit (52) succesvol geopereerd na slopende ziekte

Er klinkt een zucht van verlichting in Oslo, en hopelijk kan de Noorse kroonprinses Mette-Marit die zucht binnenkort zélf ook weer voluit en pijnvrij slaken. Het Noorse hof bracht gisterochtend groot medisch nieuws naar buiten: de 52-jarige prinses heeft een zware, maar succesvolle longtransplantatie ondergaan in het Rikshospitalet. Het is een levensveranderende ingreep na een loodzwaar medisch traject. Al sinds 2018 vecht de altijd zo sympathieke Mette-Marit publiekelijk tegen chronische longfibrose. De laatste maanden holde haar gezondheid echter in zo’n rap tempo achteruit, dat deze risicovolle transplantatie onvermijdelijk werd.

Hoewel het paleis laat weten dat de urenlange operatie naar wens is verlopen, wacht de prinses nog een lange, onzekere weg vol revalidatie en strikte observatie op de intensive care. De komende weken in het ziekenhuis zijn cruciaal. Maar wat is longfibrose precies voor aandoening? Waarom zat de prinses de afgelopen tijd aan het zuurstof en wat betekent het eigenlijk voor je lichaam als je andermans longen ontvangt? We doken in de medische achtergrond van deze slopende ziekte.

Wat gebeurt er met je lichaam bij longfibrose?

Longfibrose is een onvoorspelbare, vaak ongeneeslijke ziekte waarbij er langzaam maar zeker steeds meer littekenweefsel op en tussen de longblaasjes ontstaat. Gezonde longen kun je vergelijken met soepele, flexibele ballonnetjes. Ze zuigen moeiteloos zuurstof op en zetten probleemloos uit.

Bij patiënten zoals Mette-Marit wordt dit zachte weefsel door de fibrose langzaam stug, dik en verhard. Je kunt dit het beste vergelijken met het proberen adem te halen door een steeds stugger en smaller wordend rietje. Haar longen verloren hun rekbaarheid en de longblaasjes konden de zuurstof simpelweg niet goed meer afgeven aan haar bloed. Haar lichaam kreeg daardoor structureel te weinig zuurstof binnen, wat jarenlang resulteerde in een allesoverheersende, extreme vermoeidheid en constante kortademigheid bij de kleinste inspanningen.

Waarom een transplantatie de enige overgebleven optie was

Hoewel er medicijnen bestaan die het verlittekeningsproces bij longfibrose kunnen vertragen, is de opgelopen schade onomkeerbaar. De afgelopen maanden escaleerde de situatie voor de kroonprinses snel. Haar artsen moesten ingrijpen met extra zuurstoftoevoer; ze werd onlangs zelfs noodgedwongen gespot met een mobiel zuurstofapparaat tijdens officiële taken.

Wanneer de longfunctie zover daalt dat organen in levensgevaar komen, rest er in de medische wereld nog maar één laatste, risicovolle redmiddel: een longtransplantatie. In het begin van deze maand werd Mette-Marit officieel op de wachtlijst geplaatst. De operatie die ze gisteren onderging, is een medisch huzarenstukje waarbij haar beschadigde longen volledig zijn vervangen door donorlongen.

De loeizware weg naar herstel

Met de succesvolle operatie is het acute gevaar geweken, maar de strijd voor de Noorse prinses is nog lang niet gestreden. Een longtransplantatie is een van de zwaarste orgaantransplantaties die er bestaan.

Het medische herstel in het ziekenhuisWaarom dit cruciaal is
Het immuunsysteem platleggenHet lichaam ziet de nieuwe donorlongen van nature als een 'gevaarlijke indringer' (net als een virus) en zal ze willen aanvallen. Mette-Marit moet daarom zware immuunonderdrukkende medicatie slikken om afstotingsverschijnselen te voorkomen. Hierdoor is ze de komende tijd extreem vatbaar voor simpele infecties.
De spieren opnieuw trainenJarenlang zuurstoftekort heeft haar spieren verzwakt, en door de enorme incisie in haar borstkas moeten de beademingsspieren nu het zware werk met de nieuwe longen weer aanleren. Ademhalen is na deze operatie letterlijk topsport.
Strikte isolatieVanwege het platgelegde immuunsysteem leeft een patiënt na een longtransplantatie de eerste periode in zware isolatie. Bezoek is minimaal, hygiëne is strenger dan ooit en rust staat voorop.

De komende maanden zullen voor Mette-Marit in het teken staan van intensieve fysiotherapie en het aanpassen aan haar nieuwe medicatie, die ze de rest van haar leven zal moeten blijven slikken. Het is een zware tol, maar als het lichaam de donorlongen accepteert, wint de prinses er uiteindelijk haar vrijheid mee terug: de vrijheid om weer zónder zuurstoffles, en hopelijk zonder benauwdheid, adem te kunnen halen.