Migraine bij vrouwen: waarom het zo anders is dan bij mannen

De impact van migraine is oneerlijk verdeeld. Voor een groot onderzoek, gepubliceerd in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift The Lancet Neurology, werden de gegevens van 41.000 migrainepatiënten uit achttien landen geanalyseerd. De conclusie was glashelder.

Het is geen aanstellerij: de harde cijfers

Niet alleen hebben vrouwen vaker aanvallen, maar een aanval duurt bij hen gemiddeld ook bijna twee keer zo lang. "Om de impact te begrijpen, moet je verder kijken dan alleen hoe vaak het voorkomt," stelt onderzoeksleider Andreas Kattem Husøy. Als je de frequentie en de duur bij elkaar optelt, is de 'totale migrainelast' voor vrouwen simpelweg dubbel zo zwaar.

De hoofdverdachte: de achtbaan van oestrogeen

Waarom die enorme ongelijkheid? De wetenschap kijkt al decennia met een schuin oog naar vrouwelijke hormonen. En met reden. Voor de puberteit hebben jongens en meisjes ongeveer even vaak migraine. Maar na de eerste menstruatie schiet het risico voor meisjes omhoog.

• De trigger: Het is vooral de daling van het hormoon oestrogeen, vlak voor de menstruatie, die wordt gezien als een krachtige trigger. Dit verklaart waarom veel vrouwen juist in die periode een aanval krijgen.
• De levensfases: Dit patroon zie je terug in het hele leven van een vrouw. Tijdens de zwangerschap, met name in het tweede en derde trimester, is het oestrogeenniveau hoog en stabiel, waardoor migraineklachten vaak afnemen. In de jaren voor de menopauze (de perimenopauze) schieten de hormonen juist alle kanten op. "In die periode kunnen migraineaanvallen heviger en frequenter worden," bevestigt neuroloog Addie Peretz van Stanford University.

Meer dan alleen hormonen

Toch is het te simpel om alles op de hormonen af te schuiven. "Ze spelen zeker een rol, maar ze zijn niet het hele verhaal," waarschuwt professor Messoud Ashina van het Deense Hoofdpijncentrum. Miljoenen mannen hebben immers ook migraine, en veel vrouwen hebben ook aanvallen buiten hun hormonale cyclus om. Andere factoren spelen een net zo belangrijke rol:

• Medicatie-afhankelijke hoofdpijn: Een verraderlijke valkuil. Wie te vaak pijnstillers gebruikt, kan een chronische hoofdpijn ontwikkelen die juist door de medicatie wordt veroorzaakt. Volgens de onderzoekers kan tot wel 20% van de migrainelast worden voorkomen door medicatie strikt volgens voorschrift te gebruiken.
• Andere triggers: Genetische aanleg, slaaptekort, en stress zijn universele factoren die voor iedereen een aanval kunnen uitlokken.

De bittere nasmaak: een geschiedenis van onderschatting

Het feit dat migraine bij vrouwen zo lang een ondergeschoven kindje is geweest in de medische wereld, draagt bij aan het probleem. Een analyse uit 2024 toont aan hoe invloedrijke artsen in de twintigste eeuw migraine bij vrouwen soms afdeden als een psychologisch probleem of 'emotionele kwetsbaarheid'. Deze historische onderschatting heeft geleid tot een situatie waarin de vrouwelijke gezondheid nog steeds onderbestudeerd en ondergefinancierd is.

De nieuwe studie is daarom meer dan alleen een bevestiging. Het is een cruciaal bewijsstuk dat de noodzaak voor meer specifiek onderzoek naar migraine bij vrouwen onderstreept. Want meer kennis leidt uiteindelijk tot de enige juiste uitkomst: betere erkenning en effectievere zorg.