Gezondheid

Minder testen, meer raak: de zorgwekkende soa-cijfers van afgelopen jaar

We laten ons steeds minder vaak op een soa testen, maar de GGD vindt juist vaker een besmetting. Ontdek wat er achter deze cijfers schuilt en hoe het nieuwe testbeleid werkt.

Maria Mulder
3 minuten
Seksualiteit
Minder testen, meer raak: de zorgwekkende soa-cijfers van afgelopen jaar

Slaat de vlam in de pan in de slaapkamer? Dan is het goed om ook na afloop je gezondheid scherp in de gaten te houden. Uit recente cijfers blijkt namelijk een opvallende trend op het gebied van intimiteit: we laten ons in Nederland een stuk minder vaak op een seksueel overdraagbare aandoening (soa) testen, maar de testlocaties vinden in verhouding juist vaker een besmetting. Hoe kan het dat de drempel naar de teststraat hoger lijkt te worden, terwijl het aantal diagnoses oploopt? Het antwoord is een mix van veranderd gedrag en een gloednieuw testbeleid.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) meldt dat het aantal mensen dat vorig jaar bij de centra van de GGD aanklopte voor een soa testen GGD met maar liefst acht procent is gedaald. Daarmee duiken de testcijfers voor het eerst weer onder het niveau van voor de coronapandemie. Vooral vrouwen en heteroseksuele mannen slaan de testlocaties vaker over. Tegelijkertijd was in zeventien procent van de consulten de uitslag positief, een stijging ten opzichte van het jaar daarvoor.

De dalende populariteit van het condoom in de slaapkamer

Experts van Soa Aids Nederland maken zich hardop zorgen over deze ontwikkeling. De organisatie ziet een duidelijke samenhang tussen de stijgende besmettingscijfers en ons veranderende gedrag tussen de lakens. Het condoomgebruik neemt landelijk af, wat suggereert dat de urgentie om een geslachtsziekte te voorkomen steeds vaker naar de achtergrond verdwijnt.

Hierdoor lopen de diagnoses van aandoeningen langzaam op. Gonorroe blijft, net als in voorgaande jaren, de meest vastgestelde aandoening bij de centra voor seksuele gezondheid, met een stijging van bijna drie procent. Ook bij syfilis en hiv is een lichte toename zichtbaar.

Het nieuwe beleid rondom de sluipmoordenaar chlamydia

Een belangrijke verklaring voor de schommelende cijfers is de aangepaste aanpak rondom chlamydia. Dit is van oudsher de meest gerapporteerde soa onder vrouwen en heteroseksuele mannen. Tegenwoordig word je bij de GGD echter alleen nog standaard op chlamydia getest als je daadwerkelijk klachten ervaart, of wanneer je partner symptomen heeft.

Door deze doelgerichtere selectie is het absolute aantal afgenomen chlamydia-testen flink gedaald, maar schiet het percentage positieve uitslagen bij de mensen die wél getest worden logischerwijs omhoog. Ondanks het selectievere testen liepen vorig jaar alsnog ruim tienduizend mensen met deze infectie rond via de GGD-centra. Dat is een serieus gezondheidsrisico, aangezien een onbehandelde infectie op de lange termijn nare gevolgen voor de vruchtbaarheid kan hebben.

Hoe je zonder onzekerheid geniet van intimiteit

De beste manier om onzekerheid en mogelijke gezondheidsschade weg te nemen, is door preventie simpelweg weer voorop te stellen. Regelmatig testen blijft een essentieel onderdeel van zelfzorg wanneer je wisselende partners hebt. Hoewel het Centrum Seksuele Gezondheid van de GGD een uitstekende en gratis optie is voor specifieke groepen, hoef je daar niet per se naartoe. Met vragen, twijfels of klachten kun je altijd uiterst discreet en laagdrempelig bij je eigen huisarts terecht. Wees alert op subtiele signalen van je lichaam en blijf in gesprek met je partner, zodat intimiteit vooral ontspannen en veilig blijft.