Muffe vaatwasser? Check deze plekken als je de vaatwasser gaat schoonmaken (én pas op de eco-stand)

Je ruimt 's avonds de afwas in, sluit de deur en drukt op de startknop. De volgende ochtend verwacht je een stralend schone en fris ruikende lading servies. Toch komt er, zodra je de klep opentrekt, soms een muffe, drassige geur je tegemoet. Het is een veelvoorkomend probleem waar veel huishoudens mee dealen. Zelfs als je borden glimmen, kan de machine zelf ongemerkt veranderen in een onfrisse bron van ongewenste geurtjes. Wanneer dit gebeurt, is je vaatwasser schoonmaken de enige logische vervolgstap. Veel mensen richten zich daarbij onbewust direct op het grove vuil in het filter, maar de werkelijke oorzaak van de stank is vaak met het blote oog helemaal niet te zien.

Perfect huis voor bacteriën

Een huishoudelijke vaatwasser lijkt op het eerste gezicht een vijandige plek voor leven. Het is er pikkedonker, de temperaturen schommelen flink en bij elke beurt spoelen er agressieve, chemische zepen en grote hoeveelheden zout doorheen.

Bepaalde micro-organismen hebben zich door de jaren heen perfect aangepast aan deze ruige omstandigheden. Je hoeft natuurlijk niet bij elke wasbeurt in paniek te raken en grondig de vaatwasser schoon te maken. Maar om die vervelende geurtjes effectief aan te pakken, is het belangrijk om te snappen hoe jouw machine functioneert als broedplaats voor microscopisch leven, en waar je tijdens het poetsen precies om moet denken.

Internationaal onderzoek naar het 'mycobioom' (de schimmels) in huishoudelijke vaatwassers laat zien dat meer dan de helft van de onderzochte machines gekoloniseerd is door extreem tolerante (extremofiele) schimmels. De bekendste hiervan is Exophiala dermatitidis, een zwarte gistachtige schimmel die moeiteloos overleeft in hitte, zout en afwasmiddel. De aanwezigheid van deze schimmels hangt sterk samen met de slijmerige zwarte of roze aanslag die je vaak in de plooien van het deurrubber tegenkomt.

Voor gezonde volwassenen vormt dit over het algemeen geen direct gevaar, maar de rondzwevende sporen zijn wel vaak de primaire bron van die typerende, bedompte vaatwasserstank.

Effectief de vaatwasser schoonmaken

Nu je weet dat je niet alleen voedselresten wegspoelt, maar ook een actieve schimmel- en bacteriekolonie te lijf gaat, kun je veel gerichter te werk gaan. De vaatwasser schoonmaken kan je opdelen in een aantal gerichte stappen.

Gebruik bij voorkeur een zachte borstel of oude tandenborstel, natuurlijke schoonmaakazijn en eventueel een beetje baking soda om ongewenste geuren te neutraliseren, en loop onderstaande locaties structureel na:

• Het filter (onderin de bodem): Dit is het verzamelpunt voor grof vuil en losse vetten. Haal de cilinder wekelijks los, spoel hem af onder heet water en schrob de micro-gaatjes schoon.
• De rubberen deurranden: Zoals de wetenschap aantoont, is dit dé verzamelplek voor zwarte gist en schimmels. Neem een doekje met schoonmaakazijn en haal dit zorgvuldig door álle plooien rondom de deur en de scharnieren.
• De sproeiarmen (waterverdelers): Prik de kleine watergaatjes door met een satéprikker of naald. Een verstopte sproeiarm correleert direct met een verminderde waterdruk, waardoor vet en bacteriën tijdens een wasbeurt simpelweg niet meer worden weggespoeld.
• De hitte-reset (de lege kookwas): Om de opbouw van bacteriën door de eco-stand te compenseren, is het essentieel om je lege vaatwasser minimaal één keer per maand op de allerheetste stand (minimaal 70 graden) te laten draaien, eventueel met een scheut schoonmaakazijn in de bodem.

Mocht je in het dagelijks leven kampen met een ernstig verzwakt immuunsysteem of een structurele longaandoening (zoals taaislijmziekte), bespreek dan met je behandelend arts of de blootstelling aan extreme huishoudelijke schimmels in jouw specifieke woonsituatie extra aandacht vereist.

Bekijk ook

Klaar met wassen? Waarom je de deur van je wasmachine nooit direct moet sluiten | Gezondnu