Niet op je 18e, maar pas veel later: dit cruciale kantelpunt in je hersenen bepaalt wie je wordt

Geen geleidelijke lijn, maar piekmomenten

Lange tijd werd aangenomen dat de hersenen zich in een min of meer rechte lijn ontwikkelen richting volwassenheid. Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge en de Universiteit van Pennsylvania hebben dit beeld bijgesteld. Zij analyseerden ruim 4.000 hersenscans van mensen tussen de 0 en 90 jaar oud. Hun bevindingen, gepubliceerd in het toonaangevende tijdschrift Nature Communications, laten zien dat het brein zich ontwikkelt in specifieke fases met duidelijke 'kantelpunten'.

Deze piekmomenten vinden plaats rond het 9e, 32e, 66e en 83e levensjaar. Vooral de lange periode tussen de kindertijd en de dertig is cruciaal.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

De magische grens van 32 jaar

Wat gebeurt er precies tot die leeftijd? In de jaren tussen je jeugd en je dertigste verjaardag worden de belangrijkste verbindingen in je brein gelegd. Het gaat dan vooral om complexe zaken: hoe beheers je je impulsen? Hoe ga je om met beloningen? En hoe vorm je gewoontes?

Tot je 32e is je brein enorm 'plastisch'. Zie het als nat cement: je kunt er nog makkelijk in vormen en kneden. Dat is fantastisch als je nieuwe dingen wilt leren, maar het maakt je ook kwetsbaar.

Waarom oude gewoontes zo hardnekkig zijn

Dat het cement nog nat is, verklaart ook waarom de keuzes die je als jongere maakt zo'n impact hebben. De onderzoekers leggen een duidelijke link met leefstijl. Middelen zoals alcohol, nicotine of cannabis komen in een 'brein in aanbouw' harder binnen. Ze kunnen de manier waarop je hersennetwerken zich vormen beïnvloeden.

Dit is waarom die sigaret of dat drankje in je studententijd vaak makkelijker verandert in een hardnekkige gewoonte dan wanneer je op latere leeftijd begint. Het gedrag wordt letterlijk ingebouwd in de fundering van je hersenen. Na je 32e 'hardt' dat cement uit. Het systeem wordt stabieler, maar het is ook lastiger om diepgewortelde patronen nog te veranderen.

Mildheid voor jezelf (en je kinderen)

Betekent dit dat je na je 32e vastgeroest zit? Zeker niet. Je brein blijft zich je leven lang aanpassen – dat laten de piekmomenten op 66 en 83 jaar wel zien. Maar de grote constructiewerken zijn dan wel achter de rug.

Het is een waardevol inzicht. Het leert ons dat 'volwassen worden' geen sprint is naar de 21, maar een marathon die tot ver in de dertig duurt. Iets om in je achterhoofd te houden als je worstelt met oude patronen, of als je met net iets meer begrip naar je studerende kinderen kijkt.