Nieuw onderzoek waarschuwt: suiker in de eerste 2 jaar vergroot risico op alzheimer fors

Als we denken aan het voorkomen van dementie, denken we vaak aan kruiswoordpuzzels voor senioren, voldoende beweging en een gezond dieet op middelbare leeftijd. Maar wetenschappers ontdekken steeds vaker dat de fundering voor een gezond, ouder wordend brein al in de wieg wordt gelegd. Een recente, grootschalige studie laat zien dat een suikerarm dieet in de eerste 1000 dagen het risico op een haperend brein op latere leeftijd spectaculair verlaagt.

Het suikerrantsoen als uniek 'laboratorium'

Onderzoekers kwamen tot deze ontdekking door in de geschiedenisboeken te duiken. Ze keken naar het Verenigd Koninkrijk tijdens en net na de Tweede Wereldoorlog. In die tijd was suiker streng gerantsoeneerd en kregen kinderen onder de twee jaar helemaal geen suikerrantsoen. In september 1953 werd dit rantsoen plotseling afgeschaft, waarna de suikerinname van de Britten vrijwel direct verdubbelde.

Dit abrupte einde van het rantsoen creëerde een perfect, natuurlijk experiment. Wetenschappers konden de gezondheidsgegevens van ruim 60.000 Britten analyseren via de UK Biobank en vergeleken de baby’s die tijdens het strenge rantsoen werden geboren (en dus vrijwel suikervrij opgroeiden) met de baby’s die ná 1953 ter wereld kwamen.

Bekijk ook

De 'blauwdruk' voor het leven: wat jij nu eet, bepaalt de gezondheid van je kind voor altijd | Gezondnu

Bijna de helft minder kans op alzheimer

De resultaten, die onlangs onder andere werden gepubliceerd in wetenschappelijke vakbladen zoals npj Aging, zijn ronduit verbluffend. Mensen die tijdens de zwangerschap en in hun eerste twee levensjaren beschermd werden tegen hoge suikerinname, bleken op latere leeftijd een veel veerkrachtiger brein te hebben.

Uit de data blijkt dat de 'suikerarme' start resulteerde in:

• 27 procent minder risico op het ontwikkelen van dementie in het algemeen.
• 46 procent minder risico op de ziekte van Alzheimer (bijna een halvering!).
• Een fysiek jonger brein: op hersenscans zagen de hersenen van deze groep er gemiddeld een half jaar 'jonger' uit dan verwacht.
• Minder mentale klachten: 20 procent minder kans op angstoornissen en 11 procent minder risico op depressie.

De sluipende link tussen een babybrein en dementie

Hoe kan een suikerrijk kinderkoekje doorwerken tot in het bejaardentehuis? Tijdens de zwangerschap en de eerste twee jaar ontwikkelen de hersenen en het metabolisme (de stofwisseling) zich in een razend tempo. Dit is de bekende 'blauwdruk' voor de rest van het leven.

Onderzoekers stellen dat overmatige suikerinname in deze kritieke fase leidt tot vroege ontstekingsreacties in het lichaam. Ook ontregelt het de bloedsuikerspiegel en de aanmaak van insuline. Deze vroege schade vergroot de kans op diabetes type 2 en een hoge bloeddruk op volwassen leeftijd; twee factoren waarvan al langer bekend is dat ze de bloedvaten in de hersenen beschadigen en de kans op dementie aanjagen.

De boodschap voor nu

Dit baanbrekende onderzoek onderstreept nogmaals hoe cruciaal die eerste 1000 dagen zijn. Waar we eerder al schreven over het voorkomen van een kieskeurige eter of het verlagen van de kans op hartziekten, lijkt suiker dus ook een sluipmoordenaar voor het brein op de lange termijn.

Let op: het onderzoek bewijst niet direct dat minder suiker dementie honderd procent voorkomt. Er is in deze observationele studie een sterk statistisch verband gevonden, geen onomstotelijk oorzakelijk bewijs. Wel onderstrepen de resultaten volgens de onderzoekers overtuigend hoe ontzettend belangrijk gezonde voeding is tijdens de zwangerschap en de eerste levensjaren. Het legt simpelweg de best mogelijke basis voor later.