Nieuw onderzoek werpt een verrassend licht op lichaamsgewicht

Waarom slank niet altijd gezonder is

We zijn geneigd slank automatisch te koppelen aan gezond, en overgewicht aan risico’s. Maar nieuw grootschalig onderzoek uit Denemarken gooit dat beeld een beetje overhoop. Daaruit blijkt namelijk dat mensen met ondergewicht een hogere kans hebben om vroegtijdig te overlijden dan mensen met een gezond gewicht. Sterker nog: zelfs licht overgewicht bleek in deze studie minder risicovol dan te dun zijn.

Dat betekent niet dat overgewicht ineens gezond is, maar wél dat er ook aan de ‘slanke kant’ van het gewichtsspectrum gezondheidsrisico’s kleven. Iets wat vaak weinig aandacht krijgt in gesprekken over gewicht en gezondheid.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Ondergewicht vergroot sterfterisico

De onderzoekers volgden ruim 85.000 mensen van gemiddeld 66 jaar oud. De deelnemers met een BMI lager dan 18,5 – dat is de officiële grens voor ondergewicht – bleken een hoger sterfterisico te hebben dan mensen met een BMI tussen 22,5 en 25, het ‘hoge normaalgewicht’. Opvallend genoeg hadden mensen met een licht verhoogde BMI, tussen 25 en 30, geen verhoogd risico. Pas bij een BMI boven de 35, dus bij ernstig overgewicht, liep het sterfterisico weer op.

Een belangrijke kanttekening: een laag gewicht kan ook een gevolg zijn van een onderliggende ziekte, ouderdom of ondervoeding en hoeft dus niet de oorzaak te zijn van gezondheidsproblemen. Het onderzoek laat alleen een verband zien, geen bewijs dat dun zijn op zichzelf dodelijk is.

BMI vertelt niet het hele verhaal

De onderzoekers benadrukken dat de BMI slechts een ruwe indicatie geeft. Het zegt niets over vetverdeling, spiermassa of conditie. Een fanatieke sporter met veel spiermassa kan op papier ‘overgewicht’ hebben, terwijl hun vetpercentage gezond is. Andersom kan iemand met een slanke bouw en een ogenschijnlijk gezonde BMI toch een ongunstige vetverdeling of weinig spiermassa hebben, en daardoor meer risico lopen op bijvoorbeeld diabetes of hart- en vaatziekten.

Ook leeftijd speelt een rol. Bij oudere mensen kan een iets hogere BMI juist beschermen: extra reserves helpen bij herstel na ziekte of operaties. Bij jongeren is dat meestal niet het geval.

Bekijk ook

Kinderobesitas stijgt wereldwijd, hoe staat Nederland ervoor? | Gezondnu

De cijfers lijken stabiel, maar schijn bedriegt: deze ontwikkeling onder kinderen baart artsen zorgen.

Wanneer ben je te licht?

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie spreek je van ondergewicht bij een BMI lager dan 18,5. Maar ook als je net boven die grens zit, is het goed om naar je algehele gezondheid te kijken. Signalen dat je mogelijk te weinig weegt zijn bijvoorbeeld snel vermoeid raken, vaak ziek zijn, haaruitval, een verstoorde menstruatie of moeite om spiermassa op te bouwen.

Maak je je zorgen, dan is het slim om je huisarts of een diëtist in te schakelen. Die kijkt niet alleen naar je gewicht, maar ook naar je spiermassa, vetpercentage, voeding en leefstijl, en kan je begeleiden als je gezond wilt aankomen.

Gezondheid is meer dan een getal op de weegschaal

De belangrijkste boodschap van dit onderzoek? Gezond zijn betekent niet automatisch: zo slank mogelijk zijn. Je lichaam heeft energie en bouwstoffen nodig om goed te kunnen functioneren, veerkrachtig te blijven en zich te kunnen herstellen. Of je nu aan de lage of hoge kant van het ‘normale’ gewicht zit, het draait uiteindelijk om balans, voldoende voeding en een leefstijl die bij jouw lichaam past.