Waarom krijg je ineens nieuwe moedervlekken (en wanneer moet je opletten)?

Een moedervlek, ook wel naevus genoemd, ontstaat doordat pigmentcellen - melanocyten - zich plaatselijk ophopen in de huid. De meeste moedervlekken zijn onschuldig. Vooral tijdens de kinderjaren en puberteit ontstaan er vaak nieuwe, maar ook volwassenen kunnen nog moedervlekken ontwikkelen.

Zon speelt een rol

Blootstelling aan uv-straling is een van de factoren die invloed heeft op het aantal moedervlekken. Ook genetische aanleg speelt een belangrijke rol. Sommige mensen hebben van nature simpelweg meer moedervlekken dan anderen.

Leeftijd maakt eveneens verschil. Het aantal moedervlekken neemt bij veel mensen vooral toe tijdens de jeugd en jongvolwassen jaren. Later kan het aantal juist weer afnemen, doordat sommige moedervlekken vervagen of verdwijnen.

Je huid verandert met de jaren

Een moedervlek hoeft er bovendien niet altijd hetzelfde uit te blijven zien. Bestaande moedervlekken kunnen in de loop van de tijd lichter worden, vervagen of wat verheven raken. Ook kunnen er op volwassen leeftijd nog nieuwe exemplaren ontstaan.

Dat is meestal niks om je zorgen over te maken. Toch is het goed om veranderingen in je huid in de gaten te houden, omdat een nieuwe of veranderende moedervlek soms een eerste teken van een melanoom kan zijn.

Bekijk ook

Vijf gewoontes die je risico op huidkanker verkleinen | Gezondnu

Wanneer moet je opletten?

Dermatologen gebruiken onder meer de ABCDE-regel om verdachte moedervlekken te herkennen:

• A van asymmetrie: de ene helft van de moedervlek ziet er anders uit dan de andere.
• B van border (rand): de rand is onregelmatig, gekarteld of vaag.
• C van color (kleur): de moedervlek heeft verschillende kleuren of verandert van kleur.
• D van diameter: de moedervlek is relatief groot. De grens van 6 millimeter wordt vaak genoemd, maar een melanoom kan ook kleiner zijn.
• E van evolutie: de moedervlek verandert in de loop van de tijd, bijvoorbeeld in vorm, kleur of grootte.

Ook een moedervlek die duidelijk anders is dan de rest - het zogenaamde lelijke eendje - verdient extra aandacht. Hetzelfde geldt voor een plekje dat gaat jeuken, bloeden of korsten.

Twijfel je over een nieuwe moedervlek of verandert een bestaand plekje? Laat er dan naar kijken door de huisarts. Die kan beoordelen of verder onderzoek nodig is.

Veel moedervlekken betekent niet dat je ziek bent

Het hebben van veel moedervlekken is op zichzelf geen reden tot ongerustheid. Wel is een groter aantal moedervlekken een van de factoren die samenhangen met een verhoogd risico op melanoom. Het is daarom vooral belangrijk dat je weet hoe je huid er normaal uitziet, zodat opvallende veranderingen sneller opvallen.

De meeste moedervlekken zijn gewoon goedaardig. Een nieuwe moedervlek betekent dus zeker niet automatisch dat er sprake is van huidkanker.

Kortom: nieuwe moedervlekken kunnen heel normaal zijn, vooral tijdens de jeugd en jongvolwassen jaren. Ook uv-straling en genetische aanleg spelen een rol. Verandert een moedervlek duidelijk of ziet een nieuw plekje er anders uit dan je andere moedervlekken? Dan is het verstandig om het te laten beoordelen.