Nieuwe studie waarschuwt: dít doen langdurige geldzorgen met je brein

Lig je weleens wakker van de rekeningen of het einde van de maand? Je bent zeker niet de enige. Een beetje financiële stress af en toe is normaal, maar als je jarenlang in de financiële overlevingsstand staat, doet dat meer met je lichaam dan je misschien denkt. Uit een grootschalige nieuwe studie van University College London (UCL) blijkt dat chronische geldzorgen in verband worden gebracht met kenmerken van versnelde hersenveroudering.

Hoe financiële stress je hersenen beïnvloedt

Onderzoekers analyseerden gegevens van ruim 2.700 deelnemers die tientallen jaren werden gevolgd. Wat bleek? Mensen die in hun vroege of middelbare volwassenheid langdurig worstelden met geld, presteerden op 53-jarige leeftijd slechter op cognitieve tests (zoals geheugen en verwerkingssnelheid). Op latere leeftijd (rond de 70 jaar) toonden hersenscans bovendien aan dat deze groep een slechtere algehele hersengezondheid had, waaronder meer krimp van de hersenen.

De wetenschappers noemen twee belangrijke mogelijke verklaringen:

Cognitieve overbelasting: Constante zorgen over geld kunnen zoveel mentale energie opslokken, dat er minder aandacht en mentale capaciteit overblijft voor andere cognitieve taken.

Ontstekingen door stress: Chronische stress wordt al langer in verband gebracht met lichamelijke ontstekingsreacties. Onderzoekers denken dat deze ontstekingen mogelijk bijdragen aan een snellere veroudering van het brein, al is dat in deze studie niet rechtstreeks onderzocht.

Mannen lijken kwetsbaarder

Opvallend genoeg was het effect het sterkst bij mannen. Omdat het hier ging om een generatie die geboren is in 1946, speelde mogelijk mee dat de mannen vaker de rol van hoofdkostwinner hadden en daardoor de prestatiedruk zwaarder voelden. Ook hebben mannen in stressvolle periodes vaker de neiging om terug te vallen op ongezonde gewoontes, zoals roken of overmatig alcoholgebruik, wat eveneens kan bijdragen aan een slechtere hersengezondheid.

Naast mannen liepen ook mensen met een vroege jeugdachterstand én dragers van het APOE-ε4-gen (dat de kans op de ziekte van Alzheimer vergroot) een verhoogd risico.

Bekijk ook

De onzichtbare crisis van constante geldzorgen: 'Het vreet aan je gezondheid, elke dag weer' | Gezondnu

Incidentele pech vs. chronische stress

Belangrijk om te weten: het gaat hier niet om een keertje krap bij kas zitten na een dure vakantie. De onderzoekers benadrukken dat juist de opeenstapeling van financiële tegenslagen over tientallen jaren het sterkste verband liet zien met een slechtere cognitieve en hersengezondheid.

Wat kun je doen als je veel stress ervaart?

Hoewel je een krappe beurs niet zomaar met een vingerknip oplost, is het wel cruciaal om de stressreactie van je lichaam zoveel mogelijk te beperken:

Zoek op tijd hulp: Blijf niet alleen rondlopen met je financiële administratie. Praat met een financieel coach of klop aan bij je gemeente (zoals het wijkteam) voor hulp. Door het overzicht terug te krijgen, verlaag je de mentale last direct.

Bescherm je brein via je leefstijl: Zorg voor voldoende slaap, blijf dagelijks bewegen en eet zoveel mogelijk onbewerkt. Hoewel deze studie niet heeft onderzocht of dit de gevonden verbanden kan verminderen, is dit wel in lijn met algemene adviezen voor een goede hersen- en lichamelijke gezondheid.

Kies gezonde uitlaatkleppen: Zoek manieren om met de spanning om te gaan die je gezondheid niet schaden. Denk aan een stevige wandeling in de natuur, in plaats van die extra glazen wijn 's avonds op de bank.