Is je cyclus in de war? Dit kan de oorzaak zijn van een onregelmatige menstruatie

Een menstruatiecyclus duurt gemiddeld 28 dagen, maar in werkelijkheid verschilt dat sterk per persoon. Volgens richtlijnen van de International Federation of Gynecology and Obstetrics (FIGO) valt een cyclus van ongeveer 24 tot 38 dagen bij volwassenen doorgaans binnen de normale variatie. Ook een paar dagen verschil van maand tot maand is heel gebruikelijk. Pas wanneer je cyclus regelmatig sterk wisselt, menstruaties vaak uitblijven of er plotseling iets verandert, kan het verstandig zijn om te onderzoeken wat er speelt.

Stress kan je cyclus verstoren

Een drukke periode, langdurige spanning of emotionele stress kan meer invloed hebben op je lichaam dan je misschien denkt. Stress activeert allerlei processen in het lichaam en kan ook de hormonen beïnvloeden die betrokken zijn bij de eisprong.

Wanneer de hersenen signaleren dat het lichaam onder druk staat, kan de eisprong later plaatsvinden of tijdelijk uitblijven. Daardoor kan je menstruatie vertragen of een keer overslaan. Dit is een van de redenen waarom sommige vrouwen merken dat hun cyclus verandert in periodes van veel stress.

Veranderingen in gewicht en voeding

Ook grote veranderingen in gewicht kunnen invloed hebben op je menstruatie. Wie in korte tijd veel afvalt, streng dieet of te weinig energie binnenkrijgt, kan merken dat de cyclus onregelmatig wordt. Het lichaam heeft namelijk voldoende energie nodig om de hormoonprocessen achter de menstruatie goed te laten verlopen. Bij een langdurig energietekort kan de hersenen de aansturing van de eisprong tijdelijk verminderen. Maar ook aankomen kan een rol spelen. Vooral snelle gewichtsschommelingen kunnen de hormoonbalans verstoren.

Veel sporten kan een effect hebben

Bewegen is gezond, maar extreem intensief trainen in combinatie met onvoldoende voeding kan ervoor zorgen dat de menstruatie onregelmatig wordt of uitblijft. Dit zie je bijvoorbeeld bij sommige topsporters, maar het kan ook voorkomen bij mensen die fanatiek sporten en daarbij te weinig herstellen of eten. Het lichaam past zich dan aan en kan de voortplantingsfunctie tijdelijk op een lager pitje zetten.

Bekijk ook

Chronische blessures en uitblijvende menstruatie: de verborgen signalen van het RED-S syndroom | Gezondnu

PCOS: een veelvoorkomende oorzaak

Een andere mogelijke verklaring voor een onregelmatige cyclus is het polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS). Hierbij is de hormoonhuishouding verstoord, waardoor de eisprong minder vaak plaatsvindt.

Niet iedereen met PCOS heeft dezelfde klachten. Naast een onregelmatige menstruatie kunnen bijvoorbeeld acne, extra haargroei of moeite met zwanger worden voorkomen.

Je cyclus verandert ook rond de overgang

Niet alleen jonge vrouwen kunnen te maken krijgen met een veranderende cyclus. In de jaren voor de overgang (de perimenopauze) gaan de hormoonspiegels meer schommelen. Daardoor kan de menstruatie onregelmatiger worden: soms komt deze sneller achter elkaar, soms blijft hij juist langer weg. Wanneer dit begint, verschilt sterk per persoon.

Ook je schildklier kan meespelen

De schildklier heeft invloed op veel processen in het lichaam, waaronder de menstruatiecyclus. Zowel een traag werkende als een te snel werkende schildklier kan ervoor zorgen dat menstruaties veranderen. Heb je daarnaast klachten zoals aanhoudende vermoeidheid, gewichtsschommelingen, hartkloppingen of het snel koud hebben? Dan kan het verstandig zijn om dit met de huisarts te bespreken.

Zwangerschap, borstvoeding en anticonceptie

Een menstruatie die uitblijft, kan natuurlijk ook betekenen dat je zwanger bent. Na een zwangerschap kan het bovendien een tijd duren voordat je cyclus weer regelmatig wordt. Vooral tijdens het geven van borstvoeding kan de menstruatie langer wegblijven.

Ook anticonceptie kan invloed hebben. Na het stoppen met de pil moet het lichaam soms weer even een eigen ritme vinden. Bij de ene vrouw gebeurt dat snel, bij de andere duurt het enkele maanden.

Wanneer is het verstandig om naar de huisarts te gaan?

Een onregelmatige cyclus is vaak tijdelijk en hoeft niet meteen te betekenen dat er iets mis is. Toch is het goed om hulp te zoeken als:

• je menstruatie langer dan drie maanden uitblijft (zonder zwangerschap);
• je cyclus plotseling sterk verandert;
• je menstruaties extreem hevig of pijnlijk zijn;
• je zwanger wilt worden en je cyclus erg onregelmatig is.

Een arts kan samen met jou kijken naar mogelijke oorzaken en eventueel bloedonderzoek of aanvullend onderzoek doen.

Je menstruatie als signaal van je lichaam

Je menstruatiecyclus is meer dan alleen een maandelijks terugkerend moment. Het is ook een weerspiegeling van processen in je lichaam. Een keer een afwijkende cyclus is meestal geen reden tot zorgen, maar terugkerende veranderingen kunnen een aanwijzing zijn om beter naar je gezondheid te kijken.