Herken je dat? Je probeert je kind uit te leggen dat het tijd is om de tablet weg te leggen, terwijl je zelf met één oog je appjes checkt. Of je staat in de speeltuin en merkt dat je meer door social media scrolt dan dat je kijkt naar je kleintje op de glijbaan. Je bent absoluut niet de enige die hiermee worstelt.
'Ouders zijn zich niet altijd bewust van hun gedrag'
Volgens Peter Nikken, onderzoeker en emeritus lector bij Jeugd & Media Advies, is dit gedrag voor veel experts herkenbaar. "Kinderen in de speeltuin zitten op een driewieler, terwijl ouders op hun telefoon kijken naar wat er op sociale media gebeurt. Ze zouden ook trots kunnen meekijken met wat hun kinderen doen."
Nikken denkt dat dit vaak onbewust en routinematig gebeurt. Hij pleit dan ook voor betere begeleiding, het liefst al direct na de geboorte. "Dat begint al bij de kraamzorg en het consultatiebureau. Net als informatie over de voeding van kinderen zou ook schermgebruik onderdeel van het gesprek met ouders moeten zijn."
Praktische tips voor een gezonde balans
Een telefoon compleet verbannen is onrealistisch, benadrukken de deskundigen. "Omdat we voor veel dingen simpelweg een telefoon nodig hebben," zegt Freek Zwanenberg van Bureau Jeugd en Media. "Je bankzaken, je belasting, je agenda, spullen verkopen, noem maar op." Wat kun je dan wel doen?
| Tip | Beschrijving |
|---|---|
| Plan telefoonmomenten | Zwanenberg adviseert om bewuste tijdsblokjes in te plannen voor je telefoon. "Dan kun je er daarna weer helemaal voor je kind zijn." |
| Maak er een gezamenlijk moment van | Als je kind toch schermtijd heeft, doe het dan samen. Anouk Tuijnman van het Trimbos-instituut vult aan: "Dan maak je ze vaardig met de apparaten en kun je creativiteit in een veilige omgeving laten ontwikkelen." |
| Stimuleer alternatieven | Is het even spitsuur en neig je ernaar je kind voor een scherm te zetten? Tuijnman tipt: "Laat kinderen zich ook eens vervelen, want ook dat is goed voor de ontwikkeling. Je kunt ze ook laten meehelpen met koken of even laten knutselen." |
Zwanenberg voegt daaraan toe: "Geniet ervan dat je kind nog zo klein is en dat je er veel tijd mee kan doorbrengen. Mensen staan er soms niet bij stil hoe snel kinderen opgroeien en veranderen."
Hoe zit het met de kinderen zelf?
Uit het onderzoek blijkt ook dat kinderen zelf veel schermtijd hebben, vaak meer dan wordt aangeraden. De Nederlandse Richtlijn Gezond Schermgebruik adviseert:
- Tot 2 jaar: Geen schermtijd.
- Tot 4 jaar: Maximaal 30 minuten per dag.
- Tot 8 jaar: Maximaal 1 uur per dag.
De realiteit is anders. Kinderen tot zes jaar zitten gemiddeld 102 minuten per dag achter een scherm. Peuters van 3 tot 6 jaar kijken al snel anderhalf uur, het driedubbele van het advies.
Het goede nieuws is dat het veel ouders (47%) wél lukt om het goede voorbeeld te geven en hun schermgebruik te minderen. En gelukkig spelen kinderen nog steeds veel meer dan dat ze met digitale media bezig zijn. Het bewustzijn is de eerste, belangrijke stap.