Schrik niet: ruim 60% van ons heeft ‘voorstadia’ van alvleesklierkanker (en dit is waarom dat goed nieuws is)

Stel je voor: wetenschappers onderzoeken gezonde alvleesklieren en ontdekken bij ruim 60 procent van de mensen microscopisch kleine afwijkingen. Afwijkingen die genetisch gezien verdacht veel lijken op alvleesklierkanker. Het overkwam onderzoekers van het Rogel Cancer Center (Universiteit van Michigan) toen zij dankzij orgaandonaties de gezonde alvleesklieren van ruim 150 overleden donoren konden bestuderen.

Deze zogenaamde PanIN-laesies (piepkleine voorstadia) dragen vaak zelfs het beruchte KRAS-gen in zich, een gen dat in 90 procent van de kwaadaardige tumoren voorkomt. Vroeger dacht men: dit is een tikkende tijdbom. Nu weten we wel beter: voor de overgrote meerderheid is het absoluut ongevaarlijk.

De 'buurt' bepaalt of je ziek wordt

Hoe kan het dat zoveel mensen deze cellen hebben, maar alvleesklierkanker zelf relatief zeldzaam blijft? Het geheim zit hem in de omgeving van de cel, oftewel: de buurt.

In een nieuwe studie gepubliceerd in het toonaangevende vakblad Cancer Discovery leggen de onderzoekers uit dat het niet alleen draait om de afwijkende cel zelf, maar vooral om het weefsel eromheen. Bij een échte, gevaarlijke tumor herprogrammeren kankercellen de omliggende cellen (zoalsFibro2-cellen) om de tumor te helpen groeien en te beschermen.

De grote verrassing van dit onderzoek? Bij de gezonde donoren bleek de micro-omgeving rond de PanIN's volkomen normaal te zijn. De afwijkende cellen hebben hun 'buren' niet kunnen dwingen om te veranderen. Zonder die gevaarlijke buurt blijft de cel simpelweg steken in een biologische pauzestand. Het kwaad kan letterlijk geen kant op.

Bekijk ook

Waarom 40 procent van de kankergevallen vermijdbaar is: dit zijn de 30 risicofactoren | Gezondnu

Waarom je niet naar de dokter hoeft voor een scan

Misschien denk je nu: “Kan ik me hier niet beter preventief op laten screenen?” De wetenschappers waarschuwen hier expliciet voor.

• Te klein om te zien: De laesies zijn microscopisch klein en met de huidige scansystemen niet veilig op te sporen.
• Volkomen normaal: Omdat ruim 60% van de mensen deze cellen heeft, zou een scan onnodig veel angst en gevaarlijke, overbodige medische ingrepen veroorzaken bij kerngezonde mensen.
• Geen tikkende tijdbom: Niet elk spoortje afwijkend weefsel wordt kanker. In de meeste gevallen is het slechts een onschuldig krasje in onze biologie.

Het krachtige remsysteem van je lichaam

Dit onderzoek verandert de manier waarop we naar ons lichaam kijken. Ja, er ontstaan weleens 'foutjes' op celniveau. Maar het grote, geruststellende nieuws is dat ons eigen biologische veiligheidssysteem krachtig genoeg is om te voorkomen dat zo'n krasje uitgroeit tot een gevaarlijke ziekte.

Voor iedereen die weleens bang is voor ziektes is dit een prachtige opsteker. Afwijkingen in ons weefsel zijn volkomen normaal, en de natuurlijke verdediging van je lichaam is in de meeste gevallen sterker dan de foute cel.

Cijfers & feiten uit het onderzoek