Schurft werd decennialang gezien als een aandoening uit het verleden, maar is helemaal terug van weggeweest. Hoewel de absolute piek van 2023 achter ons lijkt te liggen, blijft het aantal besmettingen onverminderd hoog. Epidemioloog Wilma Stolk (Erasmus MC en GGD Rotterdam-Rijnmond) waarschuwt tegenover NU.nl dat we de schurftepidemie nog lang niet onder controle hebben.
De oorzaak van de stijging is een raadsel: klimaatverandering, meer reisgedrag, of misschien mijten die resistent worden tegen medicijnen? Een magische oplossing is er in ieder geval (nog) niet. "We hebben op dit moment geen magic bullet tegen schurft, dus we moeten de middelen die we wel hebben zo goed mogelijk inzetten," aldus Stolk.
Hoe loop je schurft op?
Schurft wordt veroorzaakt door de schurftmijt. Dit is een minuscuul beestje dat je met het blote oog niet kunt zien. De mijt graaft gangetjes onder je huid en legt daar eitjes, wat leidt tot een extreme, gekmakende jeuk. "Mensen slapen er slecht door en worden soms bijna een soort paranoïde bij de gedachte van beestjes in hun huid," vertelt de epidemioloog.
Je raakt besmet door intensief huid-op-huidcontact. Even handen schudden is ongevaarlijk, maar een kwartier lang met blote benen tegen elkaar aan op de bank liggen of seksueel contact is genoeg voor een besmetting. Omdat de mijt tot wel drie dagen kan overleven in stoffen, is ook indirecte besmetting via handdoeken, beddengoed of een stoffen bank goed mogelijk. Bovendien kun je al weken met de mijt rondlopen en anderen besmetten vóórdat je zelf jeuk krijgt.
Waarom de behandeling zo vaak mislukt
Bij zo'n 30 procent van de patiënten slaagt de behandeling niet in één keer. De reden hiervoor is simpel: het medische en hygiënische stappenplan is ontzettend intensief en luistert heel nauw. Zodra je één stap vergeet, begint de cyclus weer van voor af aan.
Hieronder zie je precies wat er nodig is om schurft succesvol te verbannen uit je huis:
| Onderdeel | De benodigde actie |
|---|---|
| Lichaam | Smeer een speciale crème van kaaklijn tot de tenen (inclusief onder de nagels en in de schaamstreek). Dit moet 12 uur lang intrekken. |
| Toiletbezoek | Ga je binnen de 12 uur naar de wc of was je je handen? Dan moet je die plekken direct opnieuw insmeren. |
| Interieur | Stoffen meubels en vloerbedekking moeten extreem grondig worden uitgezogen. |
| Wasgoed | Al het beddengoed en gedragen kleding moet op hoge temperatuur gewassen worden of dagenlang in afgesloten zakken worden bewaard. |
| Huisgenoten | Alle innige contacten en huisgenoten moeten precies deze behandeling tegelijkertijd ondergaan, óók als ze (nog) geen jeuk hebben. |
Hulp is onderweg: de speciale schurft-app
Omdat het schema zo intensief is, ontwikkelen onderzoekers momenteel een speciale app. Deze app begeleidt patiënten maar liefst twaalf dagen lang door het complexe stappenplan. De tool vertelt je per dag precies wat je moet doen: van het knippen van je nagels tot de dag dat je de afgesloten vuilniszakken met kleding weer mag openen. "Het kost best veel moeite om dat allemaal in de juiste volgorde te doen, dus de app houdt overzicht en geeft toelichting," legt Stolk uit. Na deze zomer wordt de app uitgebreid getest.
Ondertussen waarschuwen de GGD's door het hele land vooral studenten, een groep die vaak de klos is. Met ludieke acties tijdens introductieweken, zoals een photobooth met de slogan 'Schurft, dat beestje wil je niet op je feestje', hopen ze de bewustwording te vergroten en de epidemie eindelijk een halt toe te roepen.