Waarom je na een middagdutje soms nóg vermoeider wakker wordt

Eerder schreven we al over de ideale duur van een powernap en het beste tijdstip om een dutje te doen. Toch kun je je, zelfs als je je netjes aan die richtlijnen houdt, na een powernap soms beroerd voelen. Hoe komt dat?

Je hersenen zijn nog niet helemaal wakker

Dat vervelende gevoel heeft een wetenschappelijke naam: sleep inertia, ofwel slaapinertie. Het is de overgangsfase tussen slapen en wakker zijn, waarin je hersenen nog niet volledig zijn overgeschakeld naar de 'aan-stand'. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat je tijdens deze periode tijdelijk minder alert bent, trager reageert en je je zelfs behoorlijk gedesoriënteerd kunt voelen. Dit is een normaal biologisch proces en betekent gelukkig niet dat er iets mis met je is.

Toch krijgt niet iedereen er evenveel last van. Hoe lang je dutje duurt, op welk moment van de dag je slaapt en hoeveel slaap je de nacht ervoor hebt gehad, spelen allemaal een rol.

Waarom je na een powernap suf kunt wakker worden

Tijdens je slaap doorloop je verschillende slaapfasen. Doe je een kort dutje, dan blijf je meestal in een lichte slaap. Duurt je powernap langer, dan is de kans groter dat je in een diepere slaapfase terechtkomt.

Word je vervolgens uit die diepe slaap wakker, dan hebben je hersenen meer tijd nodig om weer volledig actief te worden. Daardoor kun je je tijdelijk slomer en vermoeider voelen dan vóór je dutje. Uit onderzoek blijkt bovendien dat een bestaand slaaptekort dit effect kan versterken.

Bekijk ook

Powernap of doorslapen: wat is nou echt beter voor je energie? | Gezondnu

De duur van je powernap speelt een belangrijke rol

Veel mensen denken dat een langere powernap automatisch beter is, maar dat is niet altijd zo. Uit overzichtsstudies naar korte dutjes blijkt dat de kans op slaapinertie toeneemt naarmate je langer slaapt en een diepere slaap bereikt. Er is geen vaste grens waarbij iedereen gegarandeerd fris wakker wordt, maar de duur van je dutje maakt wel degelijk verschil.

Dat betekent overigens niet dat je dutjes beter helemaal kunt overslaan. Integendeel: een goed getimede powernap kan je alertheid en prestaties tijdelijk verbeteren. Het draait vooral om de juiste duur en timing.

3 tips om wél fris wakker te worden na een powernap

• Zet je wekker op maximaal 20 minuten. Zo geef je je hersenen de kans om op te laden zonder dat je in een diepe slaap terechtkomt.
• Probeer een 'koffienap'. Drink vlak voordat je gaat liggen een kop koffie of espresso. Cafeïne heeft ongeveer twintig minuten nodig om effect te krijgen. Juist wanneer je wakker wordt, begint de cafeïne te werken.
• Zoek direct daglicht en beweging op. Ben je toch nog suf? Doe de gordijnen open, loop een rondje of rek je even uit. Daglicht en beweging helpen je lichaam het signaal te geven dat het weer tijd is om wakker te zijn.

Een suf gevoel is meestal snel weer voorbij

Voel je je na een powernap een kwartiertje minder scherp? Dan is dat meestal geen reden tot zorg. Bij de meeste mensen verdwijnt slaapinertie vanzelf zodra de hersenen volledig wakker zijn.

Word je af en toe beroerd wakker na een dutje? Dan betekent dat niet dat powernaps niets voor jou zijn. Het kan simpelweg een teken zijn dat je nét iets te lang hebt geslapen of op een minder gunstig moment bent wakker geworden. Door te experimenteren met de duur en het tijdstip van je powernap kun je de kans op dat duffe gevoel vaak verkleinen.