Schone lucht lijkt vanzelfsprekend, maar wordt steeds schaarser. Uit metingen in 143 landen, regio's en territoria blijkt dat het overgrote deel niet voldoet aan de WHO-richtlijn voor de jaarlijkse gemiddelde concentratie van fijnstof.
Fijnstof: de onzichtbare boosdoener
De WHO adviseert dat de jaarlijkse gemiddelde concentratie van fijnstof (PM2,5) niet hoger is dan 5 microgram per kubieke meter lucht. PM2,5 bestaat uit ultrafijne deeltjes die diep in de longen kunnen doordringen en zelfs in de bloedbaan terecht kunnen komen. Langdurige blootstelling wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op onder meer luchtwegklachten, hart- en vaatziekten en andere gezondheidsproblemen.
In veel dichtbevolkte en geïndustrialiseerde landen ligt de gemiddelde concentratie ruim boven deze richtlijn. Toch zijn er nog enkele plekken waar de lucht gemiddeld schoon genoeg is om aan de WHO-norm te voldoen.
Drie Europese landen voldoen aan de WHO-richtlijn
Wie binnen Europa op zoek is naar bestemmingen met een relatief schone lucht, heeft minder keuze dan je misschien zou denken. Slechts drie Europese landen voldoen aan de WHO-richtlijn voor PM2,5:
IJsland – Dankzij de lage bevolkingsdichtheid, weinig zware industrie, veel hernieuwbare energie en gunstige weersomstandigheden behoort de lucht hier tot de schoonste van Europa.
Estland – De combinatie van een lage bevolkingsdichtheid, relatief weinig industrie en veel natuur draagt bij aan een lage gemiddelde fijnstofconcentratie.
Andorra – Dit bergstaatje in de Pyreneeën profiteert van de ligging op hoogte en een relatief beperkte luchtvervuiling.
Dat betekent overigens niet dat de lucht in andere Europese landen per definitie ongezond is. Wel ligt de gemiddelde PM2,5-concentratie daar boven de strenge WHO-richtlijn.
Ook buiten Europa scoren vooral eilanden goed
Buiten Europa voldoen vooral eilandgebieden en dunbevolkte regio's aan de WHO-richtlijn. Dat heeft vaak te maken met een combinatie van weinig lokale uitstoot, gunstige weersomstandigheden en voortdurende luchtverversing door wind vanaf zee.
De 13 landen en territoria die aan de WHO-richtlijn voldoen
- IJsland
- Estland
- Andorra
- Australië
- Barbados
- Bermuda
- Frans-Polynesië
- Grenada
- Nieuw-Caledonië
- Panama
- Puerto Rico
- Réunion
- Amerikaanse Maagdeneilanden
Hoewel de luchtkwaliteit in veel delen van de wereld de afgelopen jaren is verbeterd, voldoet het grootste deel van de landen en territoria nog altijd niet aan de WHO-richtlijn voor fijnstof. Wil je tijdens je vakantie juist genieten van een omgeving met relatief schone lucht, dan kunnen bovenstaande bestemmingen interessante opties zijn. Houd er wel rekening mee dat ook binnen deze landen de luchtkwaliteit per seizoen, regio en weersomstandigheden kan verschillen.