Slik jij vaak paracetamol? Waarom de populaire pijnstiller soms minder goed lijkt te werken

Gebruik je regelmatig paracetamol? Dan kan het lijken alsof de pijnstiller minder goed helpt. Dat betekent niet dat je lichaam 'resistent' is geworden, maar er kan wel iets anders aan de hand zijn, zoals medicatieovergebruik bij terugkerende hoofdpijn.

Yentl Feenstra-Atefeh

16 jul. '26

3 minuten

Pijnstillers

Maak ons je Google favoriet!

Het is het meest gebruikte medicijn in Nederland: paracetamol. We slikken het tegen hoofdpijn, spierpijn, koorts en menstruatieklachten. Het voelt als een onschuldig pilletje, maar wie het langdurig en heel regelmatig gebruikt, kan onbedoeld in een vicieuze cirkel terechtkomen, vooral bij terugkerende hoofdpijn.

Gewenning in plaats van resistentie

Om meteen antwoord te geven op de vraag: nee, je kunt niet écht resistent worden voor paracetamol zoals bacteriën dat voor antibiotica kunnen worden.

Ook is niet overtuigend aangetoond dat bij normaal gebruik een sterke tolerantie ontstaat, zoals bij sommige andere pijnstillers (bijvoorbeeld opioïden). Wel kan het lijken alsof paracetamol minder goed werkt. Dat kan verschillende oorzaken hebben, zoals veranderingen in de onderliggende pijnklacht of medicatieovergebruik bij terugkerende hoofdpijn.

De valkuil: medicatieafhankelijke hoofdpijn

Een bekend probleem bij langdurig en frequent gebruik van pijnstillers is medicatieafhankelijke hoofdpijn, ook wel reboundhoofdpijn genoemd. Dit is een vicieuze cirkel waar je ongemerkt in terecht kunt komen.

De precieze oorzaak is nog niet volledig opgehelderd, maar regelmatig gebruik van pijnstillers kan ervoor zorgen dat hoofdpijn in stand wordt gehouden. Daardoor grijpen mensen steeds opnieuw naar een pijnstiller, waardoor de klachten kunnen blijven bestaan. Dit is geen theorie. Volgens de richtlijnen van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) kan medicatieafhankelijke hoofdpijn ontstaan wanneer je gedurende minimaal drie maanden op meer dan 15 dagen per maand paracetamol gebruikt.

Het is bovendien een misvatting dat alleen een hoge dosering risico geeft. Uit onderzoek en richtlijnen blijkt dat vooral de frequentie van het gebruik een belangrijke risicofactor is. Ook relatief lage doseringen kunnen een rol spelen wanneer pijnstillers langdurig en vrijwel dagelijks worden gebruikt, al verschilt dit per persoon.

De gouden paracetamol-spelregels

Om medicatieovergebruik te voorkomen en paracetamol veilig te gebruiken, is het verstandig om de volgende richtlijnen aan te houden:

Regel	Het advies
Maximale dagdosis	Voor de meeste gezonde volwassenen geldt een maximum van 4 gram (8 tabletten van 500 mg) per 24 uur. Voor mensen met een laag lichaamsgewicht, leverproblemen of bepaalde andere aandoeningen kan een lagere maximale dosis gelden. Volg altijd de bijsluiter of het advies van een arts.
Maximale frequentie	Gebruik paracetamol bij terugkerende hoofdpijn bij voorkeur niet vaker dan twee à drie dagen per week, tenzij een arts anders adviseert.
Nooit compenseren	Werkt een tablet onvoldoende? Verhoog nooit zelf de dosis boven het aanbevolen maximum. Dat vergroot het risico op ernstige leverschade.

Wat als paracetamol niet meer lijkt te helpen?

Merk je dat paracetamol steeds minder effect lijkt te hebben of heb je bijna dagelijks hoofdpijn waarvoor je regelmatig pijnstillers gebruikt? Bespreek dit dan met je huisarts.

Wanneer sprake is van medicatieafhankelijke hoofdpijn adviseren richtlijnen doorgaans om te stoppen met het overmatige gebruik van pijnstillers. Bij paracetamol kan dat meestal in één keer, maar overleg bij twijfel of langdurig gebruik altijd met een arts.

In de eerste dagen tot weken na het stoppen kunnen de hoofdpijnklachten tijdelijk verergeren. Bij veel mensen nemen de klachten daarna geleidelijk af, al verschilt het herstel van persoon tot persoon. Blijven de klachten aanhouden, dan is het verstandig om samen met de huisarts te onderzoeken of er een andere oorzaak of behandeling nodig is.

Bekijk ook