Gezondheid

Smeer jij nog dure crèmes tegen spataderen? Waarom de wetenschap een hele andere aanpak adviseert

Kijk jij in de spiegel ook liever naar een lange broek dan naar die blauwe landkaart op je kuiten? We smeren ons suf met dure crèmes, maar die lijntjes trekken zich daar blijkbaar niet zoveel van aan.

Maria Mulder
2 minuten
Huid haar en nagels
Smeer jij nog dure crèmes tegen spataderen? Waarom de wetenschap een hele andere aanpak adviseert

We hullen ons op warme dagen massaal in een lange linnen broek, puur om die opvallende aderen veilig aan het zicht te onttrekken. We smeren ons vervolgens suf met dure crèmes en lotions om de boel te verzachten, maar die lijntjes trekken zich daar in de praktijk helemaal niets van aan. Toch is die opvallende tekening onder je huid biologisch gezien een heel logisch proces waar je je absoluut niet voor hoeft te schamen.

Om te begrijpen waarom je bloedvaten plotseling zo nadrukkelijk in beeld komen, moeten we eerst naar de conditie van onze huid kijken. Naarmate we ouder worden, neemt de laag met onderhuids vetweefsel geleidelijk af en verliest de huid een deel van haar stevigheid. Je huid wordt hierdoor simpelweg een stuk dunner en transparanter. Vooral op je handen en armen is dit de hoofdreden dat het blauwe netwerk meer opvalt. Volgens dermatologen is dit op je bovenlichaam volkomen onschuldig en hoef je je daar totaal geen zorgen over te maken.

De invloed van de zwaartekracht op je benen

Op je benen speelt er echter een heel ander mechanisme mee, waarbij de zwaartekracht de absolute hoofdrol opeist. Het bloed in je onderdanen moet een lange, zware weg omhoog afleggen om weer netjes bij je hart uit te komen. Om te voorkomen dat dit bloed direct weer naar beneden zakt, zijn je bloedvaten uitgerust met ingenieuze, kleine klepjes. Deze klepjes functioneren als eenrichtingsdeuren. Soms sluiten deze klepjes door de jaren heen net iets minder krachtig, waardoor een klein deel van het bloed achterblijft en zich ophoopt. De druk op de bloedvatwand neemt toe, waardoor de ader wat uitzet en duidelijk zichtbaar wordt aan de oppervlakte.

Het verschil tussen onschuldige lijntjes en een onderliggende klacht

In de meeste gevallen resulteert deze druk in onschuldige 'spinnenwebadertjes' (bezemrijs): hele fijne, paarse of rode vertakkingen die puur een cosmetische zorg zijn. Soms zet een bloedvat echter verder uit en ontstaat er een grotere, kronkelende spatader. Dit leidt regelmatig tot een vermoeid of loodzwaar gevoel in de benen aan het einde van de dag. Experts adviseren altijd om even contact op te nemen met je huisarts wanneer je naast de zichtbare lijnen ook klachten ervaart zoals pijnlijke steken, plotselinge zwellingen rond je enkels of wanneer je merkt dat een wondje op je been heel moeizaam herstelt.

Zo geef je je bloedsomloop een helpende hand

Je hoeft overigens niet stil te blijven zitten totdat de lijntjes vanzelf wegtrekken, want met een paar simpele aanpassingen geef je de bloedsomloop direct een flinke steun in de rug:

  • Blijf in beweging: Wandelen of fietsen activeert de 'kuitspierpomp'. Je spieren knijpen als het ware in je aderen, wat het bloed krachtig omhoog stuwt.
  • Leg je benen omhoog: Door 's avonds op de bank je benen op een kussen te leggen, help je de zwaartekracht een handje en stroomt het bloed moeiteloos terug.
  • Vermijd extreme hitte: Door hete baden of urenlang zonnebaden zetten de bloedvaten nog verder uit, waardoor de klepjes nog lastiger sluiten. Houd je benen lekker koel.

Laat je dus vooral niet tegenhouden door een paar zichtbare lijntjes. Gooi die lange broek aan de kant, trek comfortabele wandelschoenen aan en geef je benen precies de actieve aandacht die ze verdienen!

Thuisarts, AD, Nederlandse Vereniging voor Dermatologie Canva