Gezondheid

Broodje achter je bureau? Dit doet snel eten met je spijsvertering

Je hebt tien minuten pauze, dus die boterham moet er snel in. Even een paar happen, slok koffie erbij en hup: weer door. Ook ’s avonds kan het zomaar gebeuren dat je je bord leeg hebt voordat je goed en wel hebt geproefd wat erop lag. Hoewel een maaltijd in recordtempo naar binnen werken niet meteen een probleem is, kan je eettempo wel degelijk invloed hebben op hoe je eet en hoe je je daarna voelt.

Dagmar Harkema
3 minuten
Darmen en spijsvertering
vrouw eet broodje achter haar bureau

Er bestaat geen stopwatch die bepaalt wanneer je officieel een snelle eter bent. De ene maaltijd eet je nu eenmaal sneller dan de andere en ook de hoeveelheid en het soort eten maken verschil. Toch is er een duidelijk verschil tussen rustig eten en je maaltijd bijna naar binnen schuiven. Als je snel eet, neem je vaak grotere happen, kauw je minder en geef je jezelf weinig tijd om te merken wat je eigenlijk aan het doen bent: eten. En dat laatste is belangrijker dan het misschien klinkt.

Waarom je verzadiging niet meteen op gang komt

Zodra je begint te eten, komt je spijsvertering op gang. Je maag wordt gevuld en vanuit je maag en darmen vertrekken allerlei signalen richting je hersenen. Die vertellen onder andere dat er voedsel binnenkomt en dragen bij aan het gevoel van verzadiging. Dat gebeurt alleen niet onmiddellijk. Wanneer je in vijf minuten je hele bord leeg eet, kan het dus gebeuren dat je al behoorlijk wat hebt gegeten voordat je lichaam de verschillende verzadigingssignalen volledig heeft verwerkt. Onderzoek laat dan ook regelmatig een verband zien tussen een hoger eettempo en een hogere energie-inname.

Dat betekent overigens niet dat langzaam eten automatisch betekent dat je afvalt. Hoeveel je eet wordt door veel meer bepaald dan alleen je eettempo.

Waarom je spijsvertering al in je mond begint

En dan hebben we het nog niet eens over je mond gehad. Want je spijsvertering begint niet pas wanneer je eten in je maag belandt. Je tanden en kiezen maken het voedsel kleiner en tijdens het kauwen mengt het zich met speeksel. In dat speeksel zitten enzymen die al beginnen met het afbreken van bepaalde voedingsstoffen. Je mond doet dus alvast een deel van het voorwerk.

Wie gehaast eet, kauwt vaak minder uitgebreid. Dat betekent niet dat je maag vervolgens in paniek raakt: je spijsverteringsstelsel kan prima omgaan met voedsel dat minder fijn is gekauwd. Maar rustig eten geeft je wel meer tijd om je eten fijn te maken en met speeksel te mengen.

Van tafel naar laptop en weer terug

Misschien eet je niet eens bewust snel. Je hebt het simpelweg druk. Een boterham achter je laptop. Een bak yoghurt terwijl je door je telefoon scrolt. Een bord pasta voor de televisie. Voor je het weet is het eten op en heb je nauwelijks door gehad dat je eigenlijk aan het eten was.

Afleiding kan ervoor zorgen dat je minder aandacht hebt voor je maaltijd. Je merkt mogelijk minder goed hoe snel je eet, hoe het eten smaakt en wanneer je genoeg hebt. Dat betekent niet dat iedere maaltijd in volledige stilte moet worden gegeten. Maar af en toe je scherm wegleggen en gewoon aan tafel eten kan wel helpen om bewuster met je maaltijd bezig te zijn.

Waarom snel eten voor een opgeblazen gevoel kan zorgen

Snel eten kan bij sommige mensen ook voor meer buikklachten zorgen. Wie haastig eet, kan bijvoorbeeld meer lucht inslikken tijdens het happen. Dat kan leiden tot boeren, winderigheid of een opgeblazen gevoel.

Ook grote happen en minder goed kauwen kunnen ervoor zorgen dat je maaltijd minder rustig verloopt. Heb je regelmatig last van een opgeblazen gevoel, dan kan het dus interessant zijn om niet alleen te kijken wat je eet, maar ook hoe je eet.

Je hoeft echt niet twintig keer te kauwen

Misschien heb je weleens gehoord dat je iedere hap twintig keer moet kauwen. Maar zo’n magisch getal bestaat niet. Een harde wortel vraagt nu eenmaal meer kauwwerk dan een lepel yoghurt. Het belangrijkste is dat je je eten voldoende fijnmaakt om het comfortabel door te slikken.

Wil je je eettempo wat verlagen? Dan hoef je dus niet met een stopwatch aan tafel te zitten. Probeer simpelweg eens wat kleinere happen te nemen, je bestek tussendoor neer te leggen en niet alvast de volgende hap klaar te maken terwijl je nog aan het kauwen bent. En misschien wel de makkelijkste: eet de eerste vijf minuten van je maaltijd eens zonder telefoon of laptop.

National Library of Medicine Adobe Stock