Kou activeert bruin vet: waarom de thermostaat lager zetten je stofwisseling een boost geeft

We zien kou vaak als de vijand, iets waartegen we ons moeten wapenen met dikke truien en centrale verwarming. Toch is ons lichaam evolutionair gebouwd om met temperatuurschommelingen om te gaan. Door altijd in een ‘thermoneutrale zone’ te leven (waar je lichaam niet hoeft te werken om warm te blijven), wordt ons interne kacheltje lui. Het resultaat is dat ons lichaam energie opslaat in plaats van het te verbranden.

Wit vet versus bruin vet

Om dit te begrijpen, moeten we onderscheid maken tussen twee soorten lichaamsvet. De meeste mensen kennen wit vet: dit zit rondom je organen en onder je huid en dient als energieopslag. Te veel hiervan is ongezond.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Daarnaast hebben we bruin vet (brown adipose tissue). Dit is geen opslagplaats, maar een verbrandingsmotor. Bruin vet zit vol met mitochondriën (energiefabriekjes) die suikers en vetzuren uit je bloed halen en omzetten in warmte. Baby’s hebben er veel van, maar lange tijd werd gedacht dat volwassenen dit weefsel verloren. Onderzoek van onder andere de Universiteit Maastricht (prof. dr. Wouter van Marken Lichtenbelt) toont echter aan dat volwassenen dit weefsel wel degelijk hebben en kunnen heractiveren door kou.

Bekijk ook

Altijd koud? Je kunt jezelf op deze manier trainen om kou gemakkelijker aan te kunnen | Gezondnu

Thermofysiologen leggen uit hoe je lichaam reageert op kou, wat bruin vet doet en hoe je jezelf beter tegen lage temperaturen kunt trainen.

Gezondheidsvoordelen van een beetje bibberen

Je hoeft niet direct in een ijsbad te springen. Het doel is niet onderkoeling, maar activatie. Wanneer je huid registreert dat de omgevingstemperatuur daalt, zenden de hersenen een signaal naar het bruine vet om warmte te produceren.

De voordelen die in studies worden gezien:

• Verbeterde glucoseverwerking: Bruin vet haalt suiker uit het bloed om te stoken, wat gunstig is voor je bloedsuikerspiegel.
• Hogere verbranding in rust: Je basaalmetabolisme gaat iets omhoog omdat je lichaam actief warmte produceert.
• Betere doorbloeding: Koude-prikkels trainen de elasticiteit van je bloedvaten.

3 Tips om dit vandaag toe te passen (zonder te lijden)

Hoe maak je van je lichaam weer een werkende kachel, zonder dat je rillend op de bank zit? Hier is het stappenplan om bruin vet te stimuleren:

1. De thermostaat in bedwang
   Zet de thermostaat in huis (of in ieder geval in je werkkamer) standaard op 19 graden in plaats van 21. Dit is fris genoeg om je lichaam aan het werk te zetten, maar niet zo koud dat het oncomfortabel wordt. Draag een dunnere trui, zodat je huid de temperatuur voelt.
2. Koud afdouchen (begin rustig)
   Je hoeft geen Wim Hof te zijn. Begin je dag met een warme douche, maar draai de kraan de laatste 30 seconden naar koud (of lauw). Richt de straal vooral op je nek en bovenrug; hier bevindt zich bij de meeste volwassenen het meeste actieve bruine vet.
3. Ga ’s ochtends naar buiten
   De combinatie van daglicht en frisse buitenlucht is de krachtigste start voor je bioritme. Maak een wandeling van 10 minuten na het opstaan. De koude lucht in je longen en op je gezicht geeft een direct signaal aan je hersenen om wakker te worden en de interne verwarming aan te zetten.

Comfort is fijn, maar een beetje weerstand maakt ons sterker. Door de verwarming een graadje lager te zetten, bespaar je niet alleen op je energierekening, maar investeer je direct in een actievere stofwisseling.