De bekende richtlijn is om je tandenborstel iedere drie tot vier maanden te vervangen. Dat is een handige vuistregel, maar geen harde houdbaarheidsdatum. De ene tandenborstel ziet er na drie maanden nog behoorlijk fris uit, terwijl de andere al veel eerder verandert in een soort mini-verfkwast.
En juist die slijtage is belangrijk. Onderzoek laat zien dat een versleten tandenborstel minder goed tandplak kan verwijderen dan een borstel waarvan de haren nog in goede staat zijn. In een studie met 172 deelnemers bleek bovendien dat de mate van slijtage behoorlijk verschilde per persoon. Oftewel: niet alleen de kalender telt. Je tandenborstel zelf vertelt je ook wanneer het tijd is voor een nieuwe.
Staan de haren alle kanten op?
Kijk maar eens goed naar je tandenborstel. Staan de haren nog netjes rechtop? Of beginnen ze uit elkaar te staan, zijn ze omgebogen of worden ze platgedrukt? Dat laatste is een duidelijk signaal dat je tandenborstel zijn beste tijd heeft gehad. Naarmate de haren meer slijten en vervormen, kan de borstel minder goed zijn werk doen.
Een beetje slijtage is na verloop van tijd natuurlijk normaal. Maar ziet je tandenborstel er al snel flink versleten uit? Dan hoef je niet te wachten tot de drie maanden voorbij zijn.
Hoe komt je tandenborstel eigenlijk zo snel aan zijn einde?
Dat heeft onder andere te maken met hoe je poetst. Zet je veel kracht tijdens het poetsen, dan kunnen de haren sneller verbuigen en slijten. Harder poetsen betekent trouwens niet dat je tanden schoner worden. Een zachte tandenborstel en een rustige poetstechniek zijn juist aan te raden. De American Dental Association adviseert daarom een tandenborstel met zachte haren en raadt stevig schrobben af.
En hoe zit het met al die bacteriën?
Tijdens het poetsen komt je tandenborstel in contact met je tanden, tandvlees en speeksel. Daarna spoel je hem af en zet je hem te drogen. Daardoor kunnen er allerlei micro-organismen op en tussen de borstelharen terechtkomen. Dat klinkt misschien niet heel fris, maar een tandenborstel hoeft natuurlijk niet steriel te zijn. Wel is het verstandig om hem goed te laten drogen. Spoel hem na het poetsen af met water en zet hem rechtop, zodat er voldoende lucht bij kan. Een natte tandenborstel kun je beter niet meteen afsluiten in een hoesje.
Gebruik je een elektrische tandenborstel?
Dan hoef je natuurlijk niet iedere drie maanden een compleet nieuw apparaat te kopen. Het gaat om het opzetborsteltje. Ook hier geldt: kijk naar de haren. Gaan ze wijken, rafelen of duidelijk slijten? Dan is het tijd voor een nieuw exemplaar. Sommige opzetborstels hebben bovendien gekleurde indicator-haartjes die vervagen wanneer het tijd is om ze te vervangen.
Dus: wanneer moet je je tandenborstel vervangen?
Een goede vuistregel is iedere drie tot vier maanden, maar kijk vooral ook naar de staat van de borstelharen. Zijn ze nog mooi recht en stevig? Dan is er waarschijnlijk geen reden om hem alleen vanwege de datum weg te gooien. Zijn ze plat, verbogen of staan ze alle kanten op? Dan mag je tandenborstel met pensioen.