Gezondheid

Vaak last van een 'brain freeze'? Dit zegt die ijs-hoofdpijn over jouw gezondheid

Grijp jij direct naar je voorhoofd na een hap ijs? Dat felle steekje in je hersenen is minder onschuldig dan het lijkt en onthult veel over je zenuwstelsel!

Maria Mulder
3 minuten
Hoofdpijn
Vaak last van een 'brain freeze'? Dit zegt die ijs-hoofdpijn over jouw gezondheid

Je kent het wel: het is een bloedhete zomerdag, je neemt net even te enthousiast een flinke hap van je favoriete ijsje en... bam. Het voelt alsof er een ijspriem diep in je voorhoofd wordt gestoken. Je kunt even helemaal niks meer doen totdat de felle, stekende pijn na een minuutje weer wegtrekt. Een typische brain freeze. Onschuldig, zou je denken. Maar medisch onderzoek laat zien dat die ijs-hoofdpijn je verrassend veel kan vertellen over hoe jouw zenuwstelsel écht werkt.

Wat gebeurt er biologisch in je hoofd?

In de wetenschap heet een brain freeze heel chic een cold-stimulus headache (koude-prikkelhoofdpijn). Het ontstaat wanneer je de achterkant van je keel of het dak van je mond veel te snel afkoelt. Je lichaam schrikt van die plotselinge ijstijd: de bloedvaten in je mondmond trekken in een reflex razendsnel samen, om zich direct daarna weer wijd open te zetten zodat het bloed weer kan stromen.

Die plotselinge 'pompende' beweging irriteert de pijnvezels in de bloedvaten. En nu komt de biologische truc: die vezels staan in directe verbinding met de drielingzenuw (de trigeminuszenuw). Dit is de grote hoofdzenuw die signalen doorgeeft aan je gezicht en je voorhoofd. Je hersenen raken door de koudeklap even in de war en denken dat de pijn van je voorhoofd komt, in plaats van uit je mond.

De link met migraine

Nu is de ene persoon de koning in het achteroverklappen van milkshakes, terwijl de ander na één likje ijs al met de ogen knijpt van de pijn. Hoe kan dat? Neurologen hebben ontdekt dat dit te maken heeft met hoe gevoelig jouw zenuwstelsel van nature is opgesteld.

Er blijkt namelijk een sterke, wetenschappelijke link te zijn tussen een heftige brain freeze en migraine:

  • Gevoelige zenuwen: Mensen die aan migraine lijden, hebben vaak een drielingzenuw die standaard al veel gevoeliger of 'prikkelbaarder' is afgesteld. Komt daar een koudeklap bij? Dan slaat de zenuw direct alarm.
  • De cijfers: Uit onderzoek blijkt dat maar liefst 93% van de mensen met migraine ook regelmatig kampt met zeer pijnlijke brain freezes. Bij mensen die nooit reguliere hoofdpijn hebben, krijgt slechts een derde te maken met zo'n ijs-steek.

Krijg jij (of je kind) dus al een intense pijnaanval van een koud glas water? Dan is dat een nuchtere reden om eens kritisch naar je 'gewone' hoofdpijn te kijken. Veel mensen lopen rond met chronische hoofdpijn of milde migraine zonder dat ze ooit een arts hebben bezocht, terwijl er vaak prima behandelingen voor zijn.

De ultieme eerste-hulp-tips bij een ijs-hoofdpijn

Ben je toch net iets te gulzig geweest met je sorbet? Geen paniek, je hoeft je ijsje echt niet te laten staan. Met deze twee biologische hacks kort je de pijn direct in:

  1. De tong-truc: Druk de onderkant van je tong stevig tegen het dak van je mond. De onderkant van je tong is warmer dan de bovenkant en helpt het weefsel in je mondmond in sneltreinvaart weer op te warmen.
  2. De duim-methode: Zijn je tong en mond écht te koud geworden? Druk dan je warme duim plat tegen je gehemelte.

De allerbeste tip is natuurlijk nuchter en simpel: neem wat meer tijd voor je ijsje. Dat is niet alleen een stuk rustiger voor je zenuwstelsel, maar zorgt er ook voor dat je veel beter proeft wat je eigenlijk aan het eten bent!