Goed nieuws: je wordt niet dommer. Sterker nog, wat er in je bovenkamer gebeurt is een van de meest verfijnde biologische processen die er bestaan. Je brein is bezig met een grote voorjaarsschoonmaak om ruimte te maken voor nieuwe 'superkrachten'.
Krimpen om te groeien
Het klinkt tegenstrijdig, maar om efficiënter te werken, moet je brein krimpen. Baanbrekend onderzoek van de Nederlandse neurowetenschapper Elseline Hoekzema (verbonden aan Amsterdam UMC) toont aan dat de grijze stof in de hersenen van kersverse moeders afneemt.
Schrik niet: dit is geen verlies van hersencellen, maar een proces dat synaptic pruning (synaptisch snoeien) heet. Zie het als een computerupdate. Je hersenen verwijderen verbindingen die je niet meer nodig hebt, zodat de banen die wél belangrijk zijn – zoals sociale focus en empathie – sneller en krachtiger worden. Uit het onderzoek, gepubliceerd in Nature Neuroscience, blijkt dat deze veranderingen tot wel twee jaar na de bevalling zichtbaar blijven.
De rol van borstvoeding en oxytocine
Tijdens het geven van borstvoeding wordt dit proces ondersteund door een constante stroom van hormonen. Vooral oxytocine, het bekende 'knuffelhormoon', speelt hierin een sleutelrol. Terwijl jij rustig met je baby zit, werkt dit hormoon als een soort 'scherpsteller' voor je brein.
Het zorgt ervoor dat je omgevingsgeluiden (zoals verkeer of de tv) makkelijker naar de achtergrond filtert, terwijl je hyper-alert wordt op de subtiele signalen van je baby. Dat je vergeet waar je sleutels liggen, is eigenlijk een teken dat je prioriteitssysteem uitstekend functioneert: je brein vindt die sleutels evolutionair gezien gewoon even totaal onbelangrijk. Alles draait om het welzijn van je kind.
Emotionele intelligentie 2.0
Wat krijg je terug voor die verloren sleutels? Een enorme boost in je sociale cognitie. Moeders blijken na deze 'verbouwing' van het brein beter in staat om emoties van anderen te lezen en non-verbale signalen op te pikken.
Het is dus geen hapering van je systeem, maar een specialisatie. Je transformeert van een generalist naar een specialist in zorg en verbinding. Dit mechanisme is zo sterk, dat onderzoekers op MRI-scans aan de hand van de veranderingen in het brein zelfs kunnen voorspellen hoe sterk de hechting tussen moeder en kind zal zijn.
Wees mild voor je 'nieuwe' brein
Natuurlijk is het vervelend als je weer eens een afspraak vergeet of niet op een woord kunt komen. Slaapgebrek speelt daar uiteraard ook een grote rol in. Maar probeer de volgende keer dat je warrig bent niet te streng te zijn voor jezelf.
Je brein levert op dat moment een topprestatie. Het is zich real-time aan het herprogrammeren om jou de beste moeder voor je kind te maken. Die sleutels? Die komen wel weer boven water.
- Nature Neuroscience
- Adobe Stock