Waarom de geur van 'rotte eieren' weleens de sleutel tegen Alzheimer kan zijn

We zijn gewend om bij Alzheimer te praten over eiwitklontjes (amyloïde) in de hersenen. Maar deze nieuwe studie kijkt naar iets veel subtielers: een klein gasmolecuul en het eiwit CSE dat dit gas aanmaakt. Zodra dit systeem hapert, gaat het mis in de bovenkamer.

De beschermende kracht van een 'vies' gas

Het klinkt bizar, want in grote hoeveelheden is waterstofsulfide hartstikke giftig. Maar ons brein maakt zelf piepkleine beetjes aan om de boel gezond te houden. Uit experimenten met muizen bleek dat wanneer het eiwit CSE (de 'gasfabriek') ontbrak, er drie dingen gebeurden die we ook bij Alzheimer zien:

1. Geheugenverlies: De muizen konden de uitgang van een doolhof niet meer vinden.
2. Lekkende barrière: De bloed-hersenbarrière – de 'uitsmijter' die rommel uit je brein houdt – werd zwak en vertoonde scheurtjes.
3. Geen nieuwe cellen: Er werden nauwelijks nog nieuwe neuronen aangemaakt in de hippocampus, het centrum van ons leervermogen.

Oxidatieve stress en DNA-schade

Zonder dit beschermende gasje krijgen hersencellen het zwaar. De onderzoekers zagen een enorme toename in oxidatieve stress (schadelijke deeltjes) en DNA-schade. Het lijkt er dus op dat dit gas fungeert als een soort 'onderhoudsploeg' voor je neuronen. Zodra de onderhoudsploeg stopt met werken (omdat het CSE-eiwit niet goed functioneert), treedt de aftakeling in.

Een nieuwe weg voor behandeling

Het mooie van dit nieuws? Het biedt een compleet nieuwe invalshoek voor medicijnen. Tot nu toe zijn veel Alzheimer-medicijnen gericht op het opruimen van schade die er al is. Maar als we een manier vinden om de productie van dit beschermende gas (op een veilige, gecontroleerde manier) een boost te geven, kunnen we de hersenen wellicht proactief beschermen tegen verval.

Wat kun je nu al doen?

Hoewel we nog niet aan de 'gasfles' kunnen om ons geheugen te redden (niet doen, dat is giftig!), herinnert dit onderzoek ons aan het belang van het beschermen van onze hersencellen tegen oxidatieve stress.

• Voeding: Antioxidanten uit groente en fruit helpen je hersenen te beschermen tegen de schade die de onderzoekers zagen bij een tekort aan dit gas.
• Beweging: Dit stimuleert de aanmaak van nieuwe hersencellen (neurogenese), precies het proces dat stilvalt als het CSE-eiwit ontbreekt.

Conclusie: Soms komt de oplossing uit een onverwachte (en stinkende) hoek. De ontdekking van de rol van waterstofsulfide laat zien dat we nog lang niet alles weten over hoe onze grijze cellen zichzelf beschermen.