Gezondheid

Waarom je verstopte neus áltijd naar de andere kant verhuist als je je omdraait in bed

Je linkerneusgat zit voor je gevoel vol beton, dus je rolt gefrustreerd op je rechterzij. En ja hoor: binnen een paar minuten 'loopt' de verstopping langzaam over naar je rechterkant. Je bent niet gek en het is geen toeval. Dit is een fascinerend biologisch proces.

Yentl Feenstra-Atefeh
2 minuten
vrouw heeft een verstopte neus in bed

Wat veel mensen niet weten, is dat je eigenlijk nooit door twee neusgaten tegelijk ademt met dezelfde kracht. Zelfs als je kerngezond bent en nergens last van hebt, adem je het grootste deel van de dag en nacht voornamelijk door één neusgat.

Het mysterie van de 'nasale cyclus'

Dit fenomeen heet de nasale cyclus. Je autonome zenuwstelsel, dat ook je hartslag en spijsvertering onbewust regelt, stuurt extra bloed naar de zwellichamen in één kant van je neus. Die kant zwelt op waardoor de luchtstroom daar afneemt. De andere kant krimpt juist, zodat de lucht daar vrij spel heeft. Elke twee tot zes uur wisselt dit proces zich netjes af.

Waarom doet je lichaam dit in vredesnaam?

Je neus heeft twee belangrijke taken: de lucht die je inademt vochtig en warm maken, én geuren waarnemen. Als je continu op volle kracht door beide neusgaten zou ademen, zou de binnenkant van je neus uitdrogen en kunnen beschadigen.

Door af te wisselen, krijgt één neusgat letterlijk even pauze om vocht aan te maken. Bovendien helpt het je brein om geuren beter te registreren. Bepaalde geuren pikken we sneller op bij een trage luchtstroom via het dichte neusgat, en andere juist bij een snelle luchtstroom via het open neusgat.

De zwaartekracht-valstrik in bed

Waarom merk je dit overdag niet, en in bed wel? Als je rechtop staat of zit, is de zwelling van de nasale cyclus heel subtiel. Maar zodra je last hebt van hooikoortspollen of een (airco-)verkoudheid, zijn je slijmvliezen al stevig geïrriteerd en produceren ze extra slijm.

Ga je vervolgens op je zij liggen, dan komt de zwaartekracht om de hoek kijken. Het bloed stroomt naar de kant die het dichtst bij je kussen ligt. Ligt je dichte neusgat onder, dan voelt dat alsof het volledig geblokkeerd is. Draai je je om, dan trekt de zwaartekracht het bloed en slijm langzaam naar de andere kant en sluit je andere neusgat zich af.

Wat kun je direct doen om toch te slapen?

Hoewel je de natuurlijke nasale cyclus niet kunt of wilt stoppen, kun je de zwaartekracht wel een beetje te slim af zijn tijdens nachten vol hooikoorts of snotterigheid door griep.

OplossingHoe het direct werkt
Slaap met een extra kussenDoor je hoofd iets hoger te leggen, verlaag je de bloeddruk in je hoofd. Hierdoor zwellen de bloedvaten in je neus simpelweg minder heftig op.
Spoel pollen weg onder de doucheKomt je verstopte neus door hooikoorts? Neem een warme douche vlak voor het slapen. Hiermee spoel je pollen uit je haar en van je wimpers, waardoor je slijmvliezen minder agressief reageren op de nasale cyclus.
Draai strategisch omLigt je rechterneusgat dicht? Ga dan op je linkerzij liggen. De zwaartekracht helpt direct om het bloed uit het gezwollen neusgat te trekken, wat tijdelijk meer ademruimte geeft.
Kijkmagazine, Livescience Adobe Stock