Waarom jeugdstress jaren later nog voor darmklachten kan zorgen

De wortels van een onrustige buik liggen soms dieper dan je denkt. Heb je vaker last van buikpijn, een opgeblazen gevoel of een wisselende stoelgang? De oorzaak kan zomaar in je kindertijd liggen. Nieuw onderzoek legt namelijk een duidelijke link tussen stress in de kindertijd en darmklachten op latere leeftijd. Het komt erop neer dat ingrijpende ervaringen in je jeugd de nauwe samenwerking tussen je hersenen en darmen blijvend kunnen verstoren.

Deze conclusie is niet uit de lucht gegrepen. Onderzoekers van het NYU Pain Research Center doken diep in dit onderwerp en publiceerden hun bevindingen in het toonaangevende tijdschrift Gastroenterology. Ze combineerden de resultaten van een dierstudie met gegevens van tienduizenden kinderen. Belangrijk om te weten: bij de muizen werd stress nagebootst door de pasgeboren diertjes een paar uur per dag van hun moeder te scheiden, om zo de impact op hun darm-brein-as te meten.

Hoe vroege stress de darm-brein-as beïnvloedt

De constante wisselwerking tussen onze hersenen en ons spijsverteringsstelsel is cruciaal voor een gezonde spijsvertering. Stress in de jeugd, een periode waarin dit systeem zich volop ontwikkelt, kan deze communicatie helaas ontregelen. De onderzoekers zagen in hun diermodel dat de gestreste muizen op latere leeftijd meer angstgedrag vertoonden en gevoeliger waren voor darmpijn. Opvallend was dat vrouwelijke muizen vaker diarree ontwikkelden, terwijl mannetjes juist neigden naar constipatie. Dit verschil tussen de seksen is interessant, omdat het een aanwijzing kan zijn waarom darmklachten zich ook bij mensen soms anders uiten bij mannen dan bij vrouwen.

De bevestiging uit twee grote studies bij kinderen

Wat het onderzoek op muizen liet zien, wordt krachtig bevestigd door twee grote studies bij mensen. Zo volgde een Deense studie ruim 40.000 kinderen en ontdekte dat zij een hoger risico op darmklachten hadden, zoals misselijkheid, PDS en constipatie, als hun moeder tijdens of na de zwangerschap een onbehandelde depressie had. Ook een Amerikaanse studie, met bijna 12.000 kinderen, toonde een duidelijk verband aan: negatieve jeugdervaringen – denk aan verwaarlozing of psychische problemen bij ouders – hingen samen met meer maag-darmklachten op 9- en 10-jarige leeftijd. Hierbij bleek de invloed zowel bij jongens als bij meisjes even sterk.

Wat betekent dit voor de praktijk?

Dit onderzoek verandert de manier waarop we naar darmklachten kijken. Het laat zien dat een arts verder zou moeten kijken dan alleen je huidige stress of eetpatroon. Wat je als kind hebt meegemaakt, blijkt namelijk een cruciale sleutel te zijn in het begrijpen van aanhoudende buikpijn of een prikkelbare darm.

Door je levensverhaal mee te nemen, kan beter worden verklaard waarom de communicatie tussen je darmen en brein verstoord is geraakt. Dit opent de deur naar behandelingen die veel meer op de persoon zijn afgestemd. Loop je zelf rond met onverklaarbare darmklachten? Dan is het dus zeker zinvol om het met je arts niet alleen over je buik, maar ook over je verleden te hebben.