Waarom oncologen ineens heel anders naar onze huiskatten kijken

Kattenliefhebbers wisten het natuurlijk al lang: onze harige huisgenoten begrijpen ons als geen ander. Maar de wetenschap heeft nu ontdekt dat die connectie veel dieper gaat dan we dachten. Uit een grootschalig internationaal onderzoek, onlangs gepubliceerd in het toonaangevende tijdschrift Science, blijkt dat de genetische foutjes die kanker veroorzaken bij katten verbluffend veel lijken op die van de mens. Dit opent een heel nieuwe deur voor de medische wereld.

Meer dan alleen een gedeelde bank

Het klinkt misschien verrassend, maar genetisch gezien delen we een enorme hoeveelheid DNA met onze katten - meer nog dan met veel andere zoogdieren, zoals muizen of koeien. Bovendien delen we al eeuwenlang onze leefomgeving met ze. Een huiskat drinkt hetzelfde water en ademt dezelfde lucht in als zijn baasje, waardoor ze aan exact dezelfde omgevingsfactoren worden blootgesteld.

Tot voor kort was de oncologie bij katten nog een soort 'black box' omdat er simpelweg heel weinig over bekend was. Om daar verandering in te brengen, onderzochten wetenschappers tumorweefsel van bijna vijfhonderd huiskatten die helaas al ziek waren geworden. Wat bleek? De gelijkenissen in het muteren van kankergenen tussen mens en kat zijn treffend.

De 'FBXW7-connectie'

De meest opvallende ontdekking deden de onderzoekers bij het gen FBXW7. Dit specifieke gen werkt bij zowel mensen als katten als een cruciale 'tumor-onderdrukker'. Wanneer dit gen muteert, heeft dat bij katten vaak te maken met borstklierkanker. Bij mensen is ditzelfde gemuteerde gen sterk geassocieerd met een agressiever verloop van borstkanker.

Daarnaast vonden de wetenschappers vergelijkbare genetische patronen in kankervormen die effect hebben op het bloed, de botten, de longen en het maag-darmstelsel van beide soorten.

Een reis van duizend mijl

Betekent dit dat er morgen een nieuw medicijn op de plank ligt? Nee, zo nuchter moeten we ook zijn. Experts benadrukken dat dit pas "de eerste stap is in een reis van duizend mijl". Er is nog veel meer onderzoek nodig om te bepalen of deze inzichten daadwerkelijk leiden tot nieuwe behandelmethoden voor de mens.

Toch is de ontdekking ontzettend hoopgevend. Het biedt dierenartsen nu al concretere handvaten om gerichter chemotherapie in te zetten bij katten met zware tumoren. En de ultieme droom van de onderzoekers? Twee soorten tegelijk helpen. Een doorbraak die start bij het weefsel van de kat, kan uiteindelijk leiden tot de redding van mensenlevens.