De terrassen stromen vol, vakanties zijn geboekt en de flessen zonnebrandcrème worden weer massaal ingeslagen. Maar sta je in de drogisterij voor het schap, dan slaat de keuzestress vaak toe. Want wat is nu echt het verschil tussen SPF 30, 50 of zelfs die extreme SPF 100? Is factor 50 echt twee keer zo krachtig als factor 25? Spoiler: biologisch gezien ligt dat heel anders dan je denkt.
De nuchtere rekensom van de zonnebrand
SPF staat voor Sun Protection Factor, en die cijfers vertellen je hoe goed een zonnebrandcrème je huid beschermt tegen uv B-straling (de straling waar je rood van wordt). Logisch gedacht zou je verwachten dat de bescherming meebeweegt met het cijfer. Maar de natuurkunde werkt anders.
Dermatologen laten zien dat de winst na factor 30 eigenlijk heel klein wordt:
- SPF 30 filtert ongeveer 97% van de uv B-stralen.
- SPF 50 filtert ongeveer 98% van de uv B-stralen.
- SPF 100 filtert ongeveer 99% van de uv B-stralen.
Tussen factor 30 en factor 50 zit dus welgeteld maar 1% verschil in bescherming! Factor 100 is dus absoluut geen totale 'sunblock' - dat woord is in de medische wereld zelfs verboden, omdat geen enkele crème álle straling kan tegenhouden.
Waarom je tóch beter voor die hogere factor kiest
Als het verschil zo klein is, waarom raden artsen dan toch vaak SPF 50 aan? Dat heeft alles te maken met ons eigen smeergedrag. In het laboratorium testen onderzoekers de werking van een crème met een flink dikke laag. In de praktijk smeren wij in de tuin of op het strand veel te dun.
En daar zit de truc: als je een lagere factor (zoals SPF 15 of 30) te dun opsmeert, keldert de bescherming direct naar een niveau dat eigenlijk te laag is.
Door standaard een fles factor 50 te kopen, vang je je eigen dunne smeergedrag dus nuchter op. Je compenseert de dunne laag met een krachtigere formule, zodat je onderaan de streep tóch veilig op het terras zit.
Let op de addertjes onder het gras
Sta je met je fles in de zon, hou dan deze drie nuchtere regels in je achterhoofd:
- Staar je niet blind op de SPF: De SPF-waarde zegt alléén iets over uv B-stralen (verbranding). Maar je huid veroudert en beschadigt ook door uv A-stralen. Check dus áltijd of er een 'breed spectrum' (broad spectrum) logo of een uv A-symbool op de fles staat.
- Schijnveiligheid loert: Wie SPF 100 smeert, denkt vaak de hele dag ongestoord op een handdoekje te kunnen bakken. Niet dus. Ongeacht de factor raakt de crème na twee uur uitgewerkt, of zweet je het er simpelweg weer af. Smeren blijft een herhaalklus.
- Zonnebrand is geen wondermiddel: Smeren is stap één, maar de beste bescherming is nog altijd de schaduw opzoeken tussen 10.00 uur en 16.00 uur, en een hippe zonnebril of pet opzetten.
De belangrijkste tip van dermatologen? Koop vooral een zonnebrandcrème die lekker aanvoelt op je huid. Want een crème werkt pas als je hem ook daadwerkelijk met plezier gebruikt!