Dit gebeurt er in je lichaam als je door de bliksem wordt geraakt

Het antwoord is behoorlijk indrukwekkend. De elektrische ontlading kan in een fractie van een seconde verschillende systemen in je lichaam beïnvloeden. Van je hart en hersenen tot je spieren en huid.

Je hart krijgt een elektrische dreun

Je hart werkt dankzij een nauwkeurig elektrisch systeem dat bepaalt wanneer het moet samentrekken. Een blikseminslag kan dat systeem flink in de war schoppen. Zo kan het hartritme ernstig verstoord raken of kan het hart tijdelijk stoppen met pompen. Ook de ademhaling kan worden stilgelegd, doordat de elektrische ontlading het zenuwstelsel beïnvloedt.

Dat klinkt heftig, en dat is het ook. Hartstilstand en ademhalingsproblemen behoren tot de belangrijkste levensbedreigende gevolgen van een blikseminslag, zo blijkt uit onderzoek. Snel handelen is daarom cruciaal.

Een deel van de stroom kan over je huid schieten

Misschien verwacht je dat de bliksem dwars door je lichaam heen gaat. Dat hoeft niet. Bij een blikseminslag kan een deel van de elektrische stroom zich juist over het oppervlak van het lichaam verplaatsen. Dit wordt een flashover genoemd. Daardoor kan de schade aan de binnenkant van het lichaam soms beperkter zijn dan je zou verwachten.

Dat betekent overigens niet dat je huid er altijd zonder kleerscheuren vanaf komt. Er kunnen brandwonden ontstaan en soms verschijnen er bijzondere, vertakkende patronen op de huid. Deze zogenaamde Lichtenbergfiguren lijken een beetje op varenbladeren en kunnen na een blikseminslag tijdelijk op de huid verschijnen. Ze verdwijnen meestal vanzelf.

Je hersenen en zenuwen kunnen ook reageren

Je zenuwstelsel is gevoelig voor elektrische stroom. Een blikseminslag kan daarom zorgen voor bewusteloosheid, verwardheid, tintelingen, spierzwakte of tijdelijke verlamming.

Sommige klachten zijn meteen merkbaar, maar niet alle gevolgen hoeven direct zichtbaar te zijn. Volgens wetenschappelijke literatuur kunnen mensen die een blikseminslag overleven bijvoorbeeld ook later nog neurologische of psychologische klachten ervaren.

Bekijk ook

Douchen tijdens onweer: levensgevaarlijk of een fabeltje? Dit moet je wél en absoluut niet doen bij noodweer | Gezondnu

Je spieren kunnen een flinke klap krijgen

Alsof de elektrische schok nog niet genoeg is, kunnen je spieren door de bliksem plotseling krachtig samentrekken. Daardoor kun je vallen of worden weggeslingerd.

En daarmee houdt het lichamelijke effect niet op. Ook spieren en andere weefsels kunnen rechtstreeks beschadigd raken. Soms komt een deel van het letsel zelfs door wat er ná de inslag gebeurt: een val, bijvoorbeeld, of een botsing met een voorwerp.

Waarom overleeft de één het wel en de ander niet?

Een blikseminslag betekent gelukkig niet automatisch dat iemand overlijdt. Hoe de bliksem het lichaam raakt, speelt een belangrijke rol. De stroom kan rechtstreeks het lichaam binnengaan, maar ook via een voorwerp of de grond komen. Soms loopt een groot deel van de stroom over het lichaam heen. Ook de extreem korte duur van de elektrische ontlading speelt een rol, zo blijkt uit onderzoek.

Dat verklaart mede waarom de gevolgen enorm kunnen verschillen. De ene persoon houdt er vooral oppervlakkige brandwonden aan over, terwijl bij een ander het hart, de hersenen of andere organen ernstig worden getroffen.

Kun je iemand aanraken die door de bliksem is geraakt?

Ja. Je hoeft niet bang te zijn dat de bliksem nog in het slachtoffer zit. Iemand die door de bliksem is getroffen, houdt geen elektrische lading vast. Is iemand bewusteloos of ademt diegene niet normaal? Bel dan direct 112 en begin, als dat nodig is, met reanimatie.

Wat kun je het beste doen bij onweer?

Schuilen onder een boom is, zoals veel mensen weten, geen goed idee. De bliksem kan een boom rechtstreeks raken en de elektrische stroom kan zich via de grond verspreiden.

Word je buiten verrast door zwaar onweer? Zoek dan altijd zo snel mogelijk een stevig gebouw of een gesloten auto op. Open schuilplaatsen zoals bushokjes of carports bieden helaas geen bescherming.

Is er echt nergens een veilige schuilplek in de buurt? Blijf dan ver uit de buurt van bomen, open water en hoge objecten. Neem als uiterste noodmaatregel de hurkhouding aan: ga gehurkt op de ballen van je voeten zitten met je voeten strak tegen elkaar gedrukt. Dit is absoluut geen vervanging voor een echte schuilplaats, maar het verkleint bij een inslag vlakbij wel de kans dat de stroom door je vitale organen reist.