Gezondheid

Word jij 100? In deze Nederlandse regio heb je de grootste kans

Gezond oud worden is een wens van velen, en voor een groeiende groep Nederlanders wordt de magische grens van honderd jaar ook daadwerkelijk werkelijkheid. Ons land telt op dit moment ruim 2.500 mensen die ouder zijn dan 100. Nieuwe cijfers van het CBS laten echter zien dat de kans op een eeuwfeestje niet voor iedereen gelijk is. Naast geslacht speelt vooral je geboorteplaats een opvallend grote rol.

Yentl Feenstra-Atefeh
2 minuten
Gezond ouder worden
Word jij 100? In deze Nederlandse regio heb je de grootste kans

Begin dit jaar telde Nederland exact 2.551 honderdplussers. Hoewel de levensverwachting over de brede linie stijgt, is dit specifieke aantal de afgelopen vijf jaar stabiel gebleven.

Het enorme verschil tussen mannen en vrouwen

Wie de statistieken bekijkt, ziet direct één groep bovenmachtig aanwezig: de vrouw. Van de ruim 2.500 honderdplussers zijn er bijna 2.100 vrouw. Dat vrouwen gemiddeld ouder worden is bekend, maar het verschil is historisch gezien extra groot geworden door gedrag uit het verleden. Tussen 1950 en 1970 rookten mannen aanzienlijk meer dan vrouwen, wat decennia later nog steeds zichtbaar is in de overlevingscijfers van deze generatie.

De invloed van je geboortegrond

Misschien wel de meest verrassende uitkomst van het onderzoek is de regionale spreiding. De plek waar je wieg stond, bepaalt mede hoe groot de kans is dat je de 100 haalt. Uit gegevens over de generaties geboren tussen 1812 en 1923 blijkt dat bepaalde regio's echte 'hotspots' zijn voor een lang leven.

In de onderstaande tabel zie je de kans per 100.000 geborenen per provincie (gebaseerd op de regio met de hoogste score binnen die provincie):

ProvincieRegio met de hoogste kansKans (per 100.000)
Zuid-HollandDen Haag309
GroningenDelfzijl en omgeving305
ZeelandOverig Zeeland (o.a. Walcheren)297
Noord-HollandAlkmaar en omgeving280
FrieslandZuidoost-Friesland255
UtrechtRegio Utrecht245
OverijsselTwente230
GelderlandVeluwe220
Noord-BrabantWest-Noord-Brabant202
LimburgNoord-Limburg201
DrentheNoord-Drenthe198

Flevoland is in deze historische data niet opgenomen, omdat de provincie in de onderzochte geboorteperiode nog niet bestond.

Waarom worden mensen in Den Haag ouder dan in Limburg?

Het verschil tussen de koploper (Den Haag) en de regio met de laagste kans (Zuid-Limburg met 155 op de 100.000) is aanzienlijk. Onderzoekers suggereren dat de leefomstandigheden tijdens de kinderjaren in de 19e en vroege 20e eeuw hier de basis voor hebben gelegd.

Factoren zoals vroege toegang tot goede hygiëne, schoon drinkwater en de lokale sociaaleconomische status speelden destijds een grote rol. Daarnaast wordt er gekeken naar erfelijke factoren: in bepaalde regio's lijken genen die bijdragen aan een hoge leeftijd simpelweg vaker voor te komen.

De huidige recordhouders

De huidige generatie honderdplussers heeft indrukwekkende uitschieters. In februari van dit jaar overleed de heer John Huang op 112-jarige leeftijd; hij was tot dat moment de oudste inwoner van Nederland. Die titel is nu vermoedelijk in handen van Bets Smaal uit Capelle aan den IJssel, die begin dit jaar haar 111e verjaardag vierde.

Zij treden in de voetsporen van de bekendste Nederlandse honderdplusser ooit: Hendrikje van Andel-Schipper. Zij overleed in 2005 op 115-jarige leeftijd. Haar lichaam werd na haar dood gedoneerd aan de wetenschap, wat leidde tot belangrijke ontdekkingen over het 'anti-Alzheimer-gen'.

Jouw kansen zijn groter dan ooit

Hoewel de regio waar je bent geboren invloed heeft, is de algemene trend hoopgevend. Van de mensen die rond 1850 werden geboren, haalden slechts 13 op de 100.000 de honderd jaar. Voor de generatie geboren rond 1920 is dat aantal al gestegen naar ruim 700. Dankzij de moderne geneeskunde en een gezondere leefstijl is de kans op een vitaal en lang leven nu groter dan ooit.

Heb je het geluk dat je in een van de 'sterke' regio's bent geboren, of vertrouw je volledig op je eigen gezonde leefstijl om de honderd aan te tikken?