Zo beïnvloedt stress je geheugen zonder dat je het doorhebt

Je staat in de supermarkt en… poef, weg is het. Wat kwam je hier ook alweer halen? Of je ziet een bekende op straat en de naam blijft op het puntje van je tong hangen. Herkenbaar? Nieuw onderzoek van Tilburg University laat zien dat zulke vergeetmomenten vaker opduiken op dagen vol stress. En dan gaat het niet om je to do-lijstje, maar juist om herinneringen uit het verleden, zoals waar je je sleutels hebt neergelegd of welke serie je gisteravond keek.

Een stressvolle dag = een vergeetachtige dag

Voor het onderzoek werden 1.071 volwassenen tussen de 43 en 90 jaar gevolgd. Acht dagen lang kregen zij elke dag een belletje met vragen: had je stress, hoe voel je je en ben je dingen vergeten? Op dagen met stress – denk aan ruzies, tijdsdruk of een kleine tegenvaller – gaven deelnemers vaker aan dat hun geheugen hen in de steek liet.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Opvallend genoeg had stress minder invloed op het geheugen voor toekomstige taken (prospectief geheugen), zoals een afspraak of je boodschappenlijstje. Waarschijnlijk omdat we daar massaal hulpmiddelen voor gebruiken, zoals notities op onze telefoon. Het terughalen van dingen uit het verleden (retrospectief geheugen) gaat volledig uit je hoofd, en dat blijkt gevoeliger voor stress.

Waarom je brein dit doet

Stress zuigt mentale energie op. Je hersenen focussen zich op het ‘probleem van nu’, waardoor er minder ruimte is voor het ophalen van andere informatie. “Het verschil tussen een stressvolle en een rustige dag lijkt klein, maar na verloop van tijd kunnen die kleine verstoringen optellen,” zegt hoofdonderzoeker Zeynep Saruhanlioglu. “Dit is vooral relevant bij het ouder worden: hoewel oudere volwassenen vaker geheugenproblemen rapporteerden, waren zij niet gevoeliger voor de negatieve effecten van dagelijkse stress dan jongere volwassenen."

Bekijk ook

Een stille hartaanval: dit zijn de signalen (zeker bij vrouwen) | Gezondnu

Hartklachten of een hartaanval bij vrouwen worden vaak niet op tijd herkend, omdat de symptomen anders zijn dan bij mannen. Van vermoeidheid tot stille hartinfarcten: dit moet je weten om je hart gezond te houden.

De kracht van een positieve kijk

De onderzoekers verwachtten dat een goed humeur op een stressvolle dag het geheugen zou beschermen, maar dat bleek niet zo te zijn. Positieve emoties boden op de korte termijn geen directe buffer tegen de effecten van stress. Keken ze naar de hele week, dan viel iets op: mensen die gemiddeld positiever gestemd waren, hadden minder vaak geheugenproblemen. Dat wijst erop dat een optimistische instelling misschien geen wondermiddel is voor een stressdag zelf, maar wel kan bijdragen aan een beter geheugen op de lange termijn. We moeten dus blijven lachen om onze sleutels terug te kunnen vinden!

Wat kun je zelf doen?

Probeer op stressvolle dagen bewust ruimte te maken in je hoofd. Plan een korte wandeling, doe een ademhalingsoefening of leg even je telefoon weg. Schrijf belangrijke dingen op zodat je ze niet uit je hoofd hoeft te onthouden. En investeer in momenten die je blij maken, van een koffiedate met een vriendin tot een avondje je favoriete serie kijken. Dat verkleint niet alleen de impact van stress, maar helpt ook je geheugen gezond te houden.