Zoutmaxdag: mannen hebben hun jaarvoorraad zout al in augustus op

Wist je dat Nederlandse mannen hun jaarvoorraad zout al half augustus op hebben? Foodwatch berekende dit op basis van RIVM-cijfers: gemiddeld 8 gram per dag.

Man eet zout

Op 17 augustus was het weer zover: Zoutmaxdag. Een dag die weinig reden tot feest geeft, want hij markeert het moment waarop Nederlandse mannen tussen de 18 en 50 jaar hun maximale zoutinname voor een heel jaar al hebben bereikt! En dat terwijl er nog ruim vier maanden op de kalender staan. In minder dan acht maanden tijd hebben ze dus meer zout gegeten dan gezond voor hen is.

Overschrijden van het advies

Dat klinkt misschien overdreven, maar het probleem is groter dan je denkt. Volgens het RIVM eten Nederlandse mannen gemiddeld zo’n acht gram zout per dag. Daarmee overschrijden ze niet alleen de bovengrens van de Wereldgezondheidsorganisatie, die vijf gram adviseert, maar ook de zes gram die de Gezondheidsraad en het Voedingscentrum aanhouden.

Niet alleen de mannen

Hoewel Zoutmaxdag specifiek wordt berekend op mannen van 18 tot 50 jaar, omdat zij gemiddeld de grootste zout-eters zijn, betekent dat niet dat vrouwen buiten schot blijven. Vrouwen eten gemiddeld 6,5 gram zout per dag, zo’n anderhalve gram minder dan mannen. Maar ook dat is nog altijd ruim boven de adviezen van de Wereldgezondheidsorganisatie en het Voedingscentrum.

De risico's

Zout is niet per definitie slecht. Je lichaam heeft het nodig om de vochtbalans en de spierfunctie op peil te houden. Maar een structurele overconsumptie brengt risico’s met zich mee. Wie jarenlang te veel zout eet, vergroot de kans op een hoge bloeddruk, en dat kan weer leiden tot hart- en vaatziekten. Ook maagkanker, nierschade en botontkalking worden in verband gebracht met een te hoge zoutinname. Het zijn geen klachten die je direct merkt, en dat maakt het een sluipend gevaar.

De onwetendheid over zout

Wat dit probleem lastig maakt, is dat we ons vaak niet eens bewust zijn van hoeveel zout er in ons eten zit. Slechts een klein deel komt uit het zoutvaatje thuis; het overgrote deel krijgen we ongemerkt binnen via bewerkte producten. Brood, vleeswaren, kaas, kant-en-klare soepen, sauzen en snacks zijn bekende zoutbronnen. Vooral producten die je kant-en-klaar koopt, bevatten vaak veel meer zout dan je zou verwachten. Foodwatch liet recent zien dat een portie instant noedels soms meer dan zeven gram zout bevat. Daarmee zit je met één maaltijd al ver boven je dagelijkse limiet.

Zo verminder je ongemerkt zout

Dat betekent niet dat je je eten flauw hoeft te maken. Er valt veel winst te behalen door vaker vers te koken en smaak toe te voegen met kruiden, specerijen of citroen in plaats van zout. Ook loont het de moeite om etiketten beter te bekijken en producten met elkaar te vergelijken. Het verschil in zoutgehalte kan tussen merken groot zijn. Door bewuster te kiezen, maak je al een stap in de goede richting.

De weg vooruit

Volgens Foodwatch ligt de verantwoordelijkheid echter niet alleen bij de consument. Omdat het grootste deel van ons zout al in producten zit voordat het op tafel komt, pleiten zij voor wettelijke maximumwaarden voor zout in voedingsmiddelen. Vrijblijvende afspraken met de industrie blijken onvoldoende effect te hebben.

Zout is onmisbaar, maar te veel ervan is schadelijk. Door bewuster te koken en kritisch te kijken naar wat er in de supermarkt ligt, verlaag je je inname aanzienlijk. En misschien wel het mooiste: je smaakpapillen wennen snel. Na een paar weken minder zout eten proef je datzelfde stukje brood of die salade ineens met veel meer nuance – zonder dat je lichaam er de prijs voor betaalt.

Gezondheid
  • Stichting Foodwatch Nederland
  • Canva