<-- NIET ACTIEF -->

Een tientje doneren voor de sportclub, een meisje uit India sponsoren zodat ze onderwijs krijgt of zaterdagochtend appeltaarten bakken voor bejaarden. Als beloning voor al die goeddoenerij voel jij je gelukkiger en je lichaam is gezonder. Hoe kan dat? Onderzoeker vrijwilligersmanagement bij Universiteit Leiden en sociaal- en organisatiepsycholoog dr. Edwin Boezeman legt uit.

Solidair en vrijgevig als we zijn, helpen mensen elkaar. Al die barmhartigheid is niet helemaal belangeloos want: wie goed doet, voelt zich beter. En wie denkt dat goeddoenerij een zeldzaamheid is, komt bedrogen uit. “In iedere groep mensen van de maatschappij zitten weldoeners,” stelt sociaal- en organisatiepsycholoog dr. Edwin Boezeman. Hij doet onderzoek naar vrijwilligersmanagement en weet als geen ander hoe goed doen je gezonder maakt.

Helpen? Eerst kiezen wie

“Over goed doen zijn veel verschillende ideeën,” vertelt Edwin Boezeman. Meestal hebben we het over een goede daad als iemand die hulp nodig heeft, wordt geholpen zonder dat er iets tegenover staat. “Bijvoorbeeld ‘je geeft iemand een vis zodat hij te eten heeft. Of: Geef iemand een hengel en hij is voor altijd geholpen’. Zolang je de ander oprecht wil helpen, is het een goede daad. In Nederland zien we vooral mantelzorgers en vrijwilligers als mensen die goed doen.” 

Hoewel iedereen bereid is om goed te doen, kiezen we de ander wel uit. Of dat nou een individu is – boodschappen halen voor buurman met gebroken been, of een organisatie – koffie schenken in een verzorgingstehuis. Hoe meer je gemeenschappelijk hebt met de ander, hoe eerder je bereid bent om diegene te helpen. Moeders met schoolgaande kinderen, leeftijdsgenoten, mensen die samen op schilderles zitten of samen sporten: zij delen iets en hebben eerder iets voor elkaar over.

Vrijwilligerswerk = gezonder lijf

Maar het liefst staat er wel íets tegenover die liefdevolle daad. Dat hoeft niet per se iets materieels te zijn, waardering of extra kennis is ook goed. “Mensen halen ook voldoening uit het feit dat die goede daad nieuwe vriendschappen oplevert of meer sociale contacten,” stelt Boezeman. Wie goed doet, voelt zich dus niet alleen beter, het is veel meer dan dat. Het versterkt je gevoel van betekenis voor een ander. Zingeving, tevredenheid en voldoening. Gezond? Ja!

Juist in de sociale contacten zit de crux, want het betekent ook meer sociale steun. Samen staan we sterk en onderlinge verbondenheid maakt gelukkig. Niet alleen onze geest is vrijer ons lichaam ook gezonder. Het Nationaal Kompas Volksgezondheid van het RIVM wijst uit dat al die factoren onze bloeddruk, het cholesterolgehalte, de hartslag en het afweersysteem goed doen.

Gezond land, niemand uitgesloten

Geen sociale steun brengt ook risico met zich mee, vertelde prof. dr. Toine Lagro van de Radboud Universiteit van Nijmegen en als huisarts gespecialiseerd in medische vrouwenstudies, al eerder aan gezondNU. “Onderzoek laat zien dat als sociale steun ontbreekt, het een risicofactor is voor het ontstaan van hart- en vaatziekten. Een invloed die net zo groot is als het risico op diabetes, een hele behoorlijke dus.”

En hoe goed doen Nederlanders eigenlijk? Lagro: “Als huisarts zie ik in mijn praktijk dat ouders en kinderen enorm veel voor elkaar doen. Op individueel niveau zit het wel goed. Maar hebben we dat ook over voor ouderen in verpleeghuizen, gehandicapten, mensen met een lage of geen opleiding, voor jongeren die steeds moeilijker aan werk komen, mensen uit andere landen, weduwen? Een gezond land is een land waar je niemand uitsluit.”